یک سالگی بحران پناهجویان روهینگیا؛ به قلم عضو انجمن حامی

گزارشی که مطالعه می کنید به قلم میترا غفاریان اصل٬ از انجمن حامی و به مناسبت یک سالگی بحران روهینگیا نوشته شده که در روزنامه شرق نیز منتشر شده است.

“نزدیک به یک سال از بحران ایالت راخین میانمار (برمه) و آوارگی صدها هزار روهینگیا میگذرد. ۲۵ اوت ۲۰۱۷ بود که در پی درگیری و خشونت های فراگیر و آوارگی زنان و کودکان، نام مردم روهینگیا مجددا بر سر زبان ها افتاد. در طی نزدیک به ۱ ماه نزدیک به نیم میلیون نفر از شهر های شمالی ایالت راخین وارد منطقه ی کوکسس بازار بنگلادش شدند و سریع ترین و گسترده ترین مهاجرت پناهندگان در طی ۵۰ سال گذشته در منطقه رقم زده شد. تعداد کل آوارگان ۶۷۱٫۰۰۰ نفر تخمین زده شد که از این میان بیش از ۴۰ درصد را کودکان زیر ۱۲ سال و باقی نیز غالبا زنان و افراد مسن نیازمند به حمایت های مداوم بوده اند.

امروز و پس از یکسال از این بحران٬ نزدیک به ۱٫۲ میلیون نفر از مردم روهینگا در داخل این کشور و در کشورهای همسایه همچنان آواره اند که آنها را با چنین فرآیند افزایشی به چهارمین گروه پناهندگان و آوارگان جهان از نظر حجم جمعیتی در سال ۲۰۱۷ تبدیل کرد. کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان تخمین زده است که نزدیک به ۱۳۰٫۰۰۰ نفر از مردم روهینگا در کمپ های آواره شدگان داخلی در ایالت راخین زندگی میکنند، ۹۰۰٫۰۰۰ نفر در بنگلادش پناهنده هستند که از این میان ۲۰۰٫۰۰۰ نفر در طی بحران های گذشته وارد این کشور شده بودند و بیش از ۱۰۰٫۰۰۰ نفر نیز در سایر کشورهای منطقه شامل مالزی، هند و تایلند زندگی میکنند. این در حالی است که نزدیک به ۴۷۰٫۰۰۰ نفر روهینگیایی بدون تابعیت نیز در شهرهای ایالت راخین میانمار باقی مانده اند.

kkn_0546

در طی یکسال گذشته تلاش های گاه و بیگاهی از سوی جامعه بین الملل و کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان برای حل این بحران در جریان بوده است.  تشکیل “کمیسون مستقل تحقیق” برای رسیدگی به خشونت های صورت گرفته در ایالت راخین و فراهم شدن امکان فعالیت آژانس های سازمان ملل در ایالت راخین یکی از اقدامات صورت گرفته است که در اول ماه ژوئن سال جاری(۲۰۱۸) به توفق طرفین رسید. هرچند فعالیت این کمیسیون با توجه به عدم پذیرش دولت میانمار در قبال خشونت های صورت گرفته و محدودیت دسترسی مستقل و آزاد به اطلاعات و مناطق آسیب دیده برای گروه تحقیق برای ارزیابی تکمیلی، شناسایی مجرمان و احقاق حقوق افراد آسیب دیده در هاله ای از ابهام قرار داده است.

توافق دو جانبه ی میانمار و بنگلادش در ژانویه ۲۰۱۸ برای بازگشت روهینگیاها نیز بدلیل فراهم نشدن شرایط برای بازگشت امن و تضمین نیازهای اولیه روهینگیاها با مخالفت آوارگان و جامعه بین المللی روبرو و پس از چندی متوقف شد. در مارچ ۲۰۱۸ برنامه پاسخ مشترک برای بحران انسانی روهینگیا در بنگلادش توسط سازمان ملل برای ادامه سال ارائه شد که با هدف تامین رفاه و کرامت انسانی، فراهم نمودن کمک های نجات بخش به موقع، از طریق حمایت از راه حل های پایدار برای پناهندگان و مردم آسیب دیده جامعه میزبان که حدود ۳۳۶٫۰۰۰ بنگلادشی تخمین زده شده بود آغاز شده اما با گذشت ۵ ماه از آغاز طرح تنها ۳۲ درصد از بودجه مورد نیاز آن تامین شده است و کمبود بودجه ارائه خدمات به آوارگان را با مشکلاتی روبرو کرده است. “رویکرد همبستگی” نیز جدید ترین رویکردی است که هفته گذشته توسط کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان معرفی شد تا با هدف حمایت از تمامی اهالی ایالت راخین در داخل و خارج از میانمار و از طریق جلب همکاری کشورهای میانمار و بنگلادش و سایر سازمان های بین المللی و ان جی او های فعال در منطقه برای احیای زندگی باکرامت برای تمام ساکنین اقدام کند . طرحی که همچنان در حال بررسی و رایزنی است.

DSC07320

همچنین گزارش ها از گستردگی ناامنی ها در میان اقلیت های قومی و دینی ، محدودیت جابجایی برای روهینگیاها  در ایالت راخین ،نبود اعتماد به دولت و نیروهای امنیتی میانمار ، محدودیت های معیشتی و خطر محدود شدن به زندگی در کمپ های نامناسب و شرایط حداقلی از بزرگترین موانع برای بازگشت روهینگیا به میانمار ارزیابی شده است.  آخرین گزارش دیدبان حقوق بشر از وضعیت تعداد بسیار محدودی از بازگشت کنندگان نیز امیدوار کننده نیست. با وجود تضمین دولت میانمار برای بازگشت امن و حمایت شده روهینگیاها ،  اذیت و آزار و خشونت از طرف نیروهای امنیتی همچنان ادامه دارد . بعلاوه پذیرش روهینگیا بعنوان شهروندان میانمار که از اصلی ترین درخواست های روهینگا و جامعه بین المللی برای بازگشت پایدار آنها به میانمار بوده است با پیشنهاد دولت این کشور برای ارائه کارت های جایگزینی بعنوان “کارت های تائید هویت ملی” برای روهینگیا در ماه می سال جاری روبرو شدکه مخالفت گسترده روهینگیا و جامعه بین الملل را به همراه داشت و کمکی به حل این بحران نکرد.

روهینگیاها اقلیت مسلمان بی تابعیت در میانمار هستند که در پی تغییر قوانین شهروندی در سال ۱۹۸۲ عملا دیگر بعنوان شهروند میانمار شناسایی نشده و یکی از بزرگترین جمعیت های بی تابعیت (Stateless)  در جهان را تشکیل داده اند. در طی دهه های گذشته  گزارش های متعددی از اذیت و ازار روهینگیاهاو  شرایط زندگی بسیار اولیه آنها در ایالت راخین و همچنین مهاجرت اجباری آنها به  کشورهای همسایه منتشر شده است. در اوت ۲۰۱۷ این درگیری ها در ایالت راخین میانمار مجدد شعله ور شد و با حمله آشوبگران روهینگیا به بیش از دوازده ایستگاه پلیس ایالت راخین و حملات تلافی جویانه و وحشیانه نیروهای امنیتی میانمار به اقلیت روهینگیا و قتل، تجاوز و آتش زدن خانه های آنها و مهاجرت اجباری حدود ۷۰۰٫۰۰۰ نفر به بنگلادش انجامید. بحرانی که توسط سازمان ملل بعنوان نسل کشی و پاک سازی نژادی مردم روهینگیا توسط ارتش میانمار نامیده و به شدت محکوم شد.”

DSC07342

نشست مرکز خدمات جامع حامی با تسهیلگران و جوانان مهاجر و پناهنده استان سمنان

مرکز خدمات جامع اجتماعی حامی در تیرماه امسال٬ میزبان مدیرکل اداره اتباع و کارشناسان مربوطه و همچنین نمایندگان و تسهیلگران مراکز حامی در شهرهای مختلف استان سمنان بود. این نشست باهدف تشکیل شبکه تسهیلگران و تاکید بر لزوم برگزاری کارگاه های آموزشی توسط مرکز حامی سمنان٬ با حضور و مشارکت پناهندگان سمنانی برگزار شد.

جناب آقای اشرف٬ مسئول روابط عمومی اداره اتباع٬ در این جلسه با تاکید بر مشارکت و همکاری پناهندگان٬ افراد تسهیلگر در زمینه خدمات رسانی را معرفی نمودند. همچنین تقسیم بندی پنج گانه ای از مناطق استان سمنان جهت برگزاری کارگاه های آموزشی ارائه نمودند که شامل شهرهای سمنان و درجزین و روستاهای اطراف٬ مهمانشهر مهاجرین٬ سرخه٬ مهدیشهر و شهمیرزاد و  در نهایت گرمسار می باشد.

در ادامه خانم دانشگر٬ مسئول انجمن حامی در استان سمنان٬ ضمن معرفی مختصر رزومه ی مدرسان کارگاه های آموزشی٬ درخواستهای مرکز سمنان از عوامل اجرایی و پیشنهاداتی همچون صدور گواهی شرکت در دوره و تقدیر از تسهیلگران برتر استان را مطرح نمودند.

photo_2018-10-04_09-49-20

در این نشست٬ تسهیلگران٬ که افرادی از جامعه مهاجرین و پناهندگان هستند٬ نیز چالش های پیش رو را مطرح نمودند و ضرورت تمرکز زدایی از مناطق خاص و توجه به تمام مناطق پنج گانه استان سمنان را متذکر شدند. علاوه بر این٬ تسهیلگران معتقد بودند که نظرسنجی از جامعه محلی مهاجران و پناهندگان برای کارگاه های مورد نیاز٬ یکی از نکاتی است که در ادامه کار باید مورد توجه قرار گیرد.

در بخش دیگری از این جلسه٬ روند اجرایی طرح مدرسه فوتبال نوجوانان مهاجر و پناهنده استان سمنان که با همکاری اداره اتباع و جمعیت هلال احمر این استان٬ شروع شده بود به همراه جزییات بررسی شد.

نشست بررسی روند ثبت نام کودکان پناهنده و مهاجر در سال تحصیلی آینده با حضور اعضای شبکه یاری کودکان

نشست هم اندیشی بررسی روند ثبت نام دانش آموزان مهاجر و پناهنده در سال تحصیلی جدید، پنجشنبه ۱۱ مرداد ماه، در دفتر مرکزی انجمن حامی در تهران برگزار شد.

حامی در این جلسه، میزبان جمعی از مدیران و فعالان سازمان های مردم نهاد عضو شبکه یاری کودکان بود. در این جلسه مدیران محترم NGOهایی از جمله خانه کودک ناصر خسرو٬ خانه کودک محمود آباد٬ خانه کودک شوش و انجمن پرنده درخت کوچک٬ به بیان تجارب شان در زمینه ثبت نام دانش آموزان مهاجر و پناهنده و فعالیت ها و مسایل مربوط به آن پرداختند. همچنین در این نشست٬ تاکید انجمن حامی و اعضای شبکه یاری کودکان بر این بود که برخورداری از خدمات آموزشی و تحصیلی٬ مطابق کنوانسیون حقوق کودک٬ یکی از حقوق غیر قابل انکار کودکان میباشد.

فاطمه اشرفی٬ مدیر عامل انجمن حامی، از حامی به عنوان تسهیلگری در پیشبرد ابعاد قانونی و اجتماعی آموزش کودکان مهاجر و پناهنده در ایران یاد کرد که در حال حاضر با در دست داشتن مراکز آموزشی پایه در تهران٬ مشهد٬ سمنان و قم٬ تلاش کرده است تا کودکان بازمانده از تحصیل پناهنده و مهاجر در ایران را زیر چتر حمایتی خود قرار دهد. ایشان همچنین با تاکید بر لزوم همفکری نهاد های فعال در حوزه کودکان، این همکاری را راهی به سوی دستیابی به تحلیل های عمیق تر از وضعیت مهاجرت و کودکان پناهنده و مهاجر و ایجاد فضای تحصیلی گشوده تری برای کودکان پناهنده و مهاجر دانست.

photo_2018-08-15_16-52-09

در بخش های دیگر این هم اندیشی، پرسش ها و پاسخ هایی پیرامون مسایلی همچون فرآیند ثبت نام و چالش های در حال حاضر آن و نظارت بر سازمان های مربوط به صدور برگه های حمایت تحصیلی بیان شد.

در پایان٬ انجمن حامی از پیگیری وضع کودکان محروم از تحصیلی که تحت پوشش سازمان های عضو شبکه یاری کودکان هستند، خبر داد و مقرر شد که سازمانهای عضو این شبکه، لیستی از کودکان بزمانده از تحصیل را جهت ثبت نام در سال جدید تحصیلی به مرکز حامی ارائه دهند تا پیگیری های مربوطه هر چه سریعتر انجام شود تا در سال تحصیلی پیش رو شاهد کاهش چشمگیر آمار کودکان بازمانده از تحصیل باشیم.

photo_2018-08-15_16-52-27

مرکز خدمات جامع حامی استان سمنان و برگزاری کلاس ها و کارگاههای آموزشی

انجمن حامی در حوزه های مختلف آموزش٬ ترویج٬ خدمات و ظرفیت سازی اجتماعی٬ حمایت و امداد رسانی٬ و حوزه بین الملل در حال انجام فعالیت می باشد. مراکز خدمات اجتماعی در سه استان سمنان٬ قم و مشهد ماحصل تلاش حامی در حوزه خدمات و ظرفیت سازی اجتماعی می باشد. این مرکز علاوه بر ارائه خدماتی چون مشاوره٬ مددکاری اجتماعی و … به برگزاری کارگاههای آموزشی نیز می پردازد.

مرکز خدمات جامع حامی استان سمنان در بهار و تابستان سال ۱۳۹۷مانند سال های قبل٬ میزبان برگزاری کلاسها و کارگاه های آموزشی در شهرهای سمنان٬ گرمسار٬ سرخه٬ مهدیشهر در بوده واین کلاس ها و کارگاههای آموزشی با استقبال حداکثری خانواده های مهاجرین رو به رو شده است.

عناوین برخی از کارگاههای برگزار شده در حامی سمنان عبارتند از: دوره های حقوقی ویژه دانشجویان و خانواده های اتباع با موضوعاتی چون حقوق خانواده و حقوق شهروندی٬ دوره های روانشناختی با محوریت برقراری ارتباط موثر و پیشگیری از خشونت خانگی٬ دوره های آموزش آسیب ها و تهدید های فضای مجازی و دوره سلامت با عناوینی چون عادت های غذایی و تغذیه سالم.

همچنین مدرسه فوتبال حامی در روزهای گرم تابستانی٬ یکی از محبوب ترین برنامه های مرکز حامی سمنان برای نوجوانان پناهنده و اتباع می باشد که به همت جمعیت هلال احمر و دفتر امور اتباع استان سمنان برگزار گردید و آقای حسین زرگر٬ داور لیگ برتر کشور مربی گری این کلاسها را برعهده داشتند.

در گزارش تصویری زیر٬ بخشی از فعالیت های برگزار شده در مرکز حامی استان سمنان را مشاهده خواهید کرد. برای مشاهده تصاویر بیشتر میتوانید صفحه اینستاگرام حامی را دنبال کنید

photo_2018-08-15_12-47-34