حملات نظامی گستردهای که در جریان «جنگ رمضان» و تجاوز نظامی رژیم اسراییل و آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران طی هفتههای اخیر تجربه کرد، یکی از پیچیدهترین و فراگیرترین دورههای آسیب به زیرساختهای غیرنظامی، نظام سلامت، خدمات اجتماعی، زیرساختهای حیاتی و میراث فرهنگی طی دهههای اخیر به شمار میرود. دامنه جغرافیایی و تنوع موضوعی این خسارات، از سکونتگاههای شهری و روستایی تا بیمارستانها، مراکز توانبخشی، مدارس، دانشگاهها، شبکههای انرژی، حملونقل، محیطزیست، مراکز فناوری و نوآوری و حتی فضاهای فرهنگی، ورزشی و تاریخی را درنوردیده است و بخش قابل توجهی از جمعیت کشور، بهویژه گروههای آسیبپذیر، تحت تأثیر مستقیم قرار گرفتهاند.
این گزارش با تکیه بر دادههای رسمی دستگاههای ملی و استانی و بر پایه ارزیابیهای میدانی، تلاش میکند تصویر دقیق، مستند و تحلیلی از ابعاد انسانی، اجتماعی، زیرساختی و فرهنگی این دوره ارائه دهد؛ تصویری که نه تنها حجم تخریبها و تلفات را روشن میکند، بلکه نشان میدهد چگونه اختلال در هر بخش، پیامدهای زنجیرهای بر سایر حوزههای حیاتی کشور بر جای گذاشته است. در حوزه غیرنظامیان، تلفات گسترده زنان و کودکان، جابهجایی هزاران خانواده، آسیب گسترده به مسکن و مراکز خدمات اجتماعی، و افزایش شدید نیازهای حمایتی، بیانگر فشار انسانی بیسابقهای است که در این دوره بر جامعه تحمیل شده است. در نظام سلامت، فرسایش تأسیسات درمانی، تخریب مراکز حیاتی در استانهای مختلف، فشار فوقالعاده بر کادر درمان و کاهش ظرفیت ارائه خدمت، ابعاد دیگری از این بحران را نشان میدهد.
همزمان، حملات به زیرساختهای صنعتی، انرژی، حملونقل، فناوری و محیطزیست—از پالایشگاهها و خطوط ریلی تا مراکز نوآوری و مناطق حفاظتشده—اختلالی چندلایه در سامانههای حیاتی کشور ایجاد کرده است؛ اختلالی که پیامدهای آن فراتر از بازه زمانی جنگ بوده و ساختارهای تولیدی و زیستمحیطی را نیز تحت تأثیر قرار میدهد. حوزه فرهنگ، آموزش و میراث تاریخی نیز آسیبهایی گستردهتر از همیشه تجربه کردهاند؛ از تخریب صدها مدرسه و آسیب به دانشگاههای بزرگ گرفته تا خسارات وارد آمده بر بناهای ثبتجهانی، موزهها و کتابخانهها. در حوزه ورزش، تخریب بیش از دویست مرکز ورزشی غیرنظامی نشان میدهد که این بخش نیز به عنوان یکی از پایههای سلامت اجتماعی و سرمایه فرهنگی جامعه، از آسیبها مصون نمانده است.
تحلیل مجموعه این دادهها بیانگر آن است که الگوی حملات، بهطور مستقیم و غیرمستقیم بر زندگی روزمره میلیونها نفر اثر گذاشته و ساختارهای حمایتی کشور را با فشاری سنگین مواجه ساخته است. این گزارش، با هدف ثبت دقیق وضعیت موجود، مستندسازی خسارات، کمک به برنامهریزی بازسازی و فراهمسازی بستر ارزیابیهای ملی و بینالمللی تهیه شده است. بر همین اساس، ضرورت توجه فوری به بازسازی زیرساختها، جبران خسارات انسانی، تقویت سامانههای رفاهی، و استقرار سازوکارهای پایش و ارزیابی مستمر، بیش از هر زمان دیگری احساس میشود. انجمن حامی در راستای مستند سازی این خسارات، نسبت به مستند سازی گزارشات در بخش های مختلف و ارسال آن برای نهادهای ذی ربط داخلی و بینالمللی اقدام کرده است. برای دریافت فایل کامل گزارش با دفتر انجمن تماس حاصل فرمایید.