بایگانی برچسب‌ها : پناهندگان در ایران

روز جهانی پناهنده حامی

حامی و همایش روز جهانی پناهنده؛ تجربه دو دهه فعالیت در حوزه پناهندگان


همایش جهانی روز پناهنده به همت اداره اتباع جمهوری اسلامی ایران و کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل در ایران، روز دوشنبه ۱۰ تیرماه ۱۳۹۸ در سالن غدیر تالار همایش های وزارت کشور برگزار گردید.

در این نشست که با حضور و سخنرانی وزیر محترم کشور، مدیرکل اداره اتباع و امور مهاجرین خارجی و نماینده کمیساریای عالی پناهندگان همراه بود، تعدادی از سازمان های دولتی و غیردولتی فعال در زمینه ارائه خدمات به پناهندگان در ایران، و همچنین تعدادی از پناهندگان موفق و کارآفرین ساکن ایران، در قالب غرفه هایی حضور یافتند.

این نشست با حضور و سخنرانی وزیر محترم کشور جمهوری اسلامی ایران، مدیرکل اداره اتباع و امور مهاجرین خارجی و نماینده کمیساریای عالی پناهندگان همراه بود

رحمانی فضلی وزیر کشور، در این نشست به میزبانی سخاوتمندانه جمهوری اسلامی ایران از پناهندگان اشاره نمود و اظهار داشت به رغم تمام مشکلاتی که حضور پناهندگان در ایران به همراه داشته است، جمهوری اسلامی ایران هرگز مانع حضور آنان نشده است. در ادامه سرهنگ محمدی، مدیرکل اداره اتباع و امور مهاجرین خارجی نیز ضمن تبریک این روز به پناهندگان، به ارائه آماری از تعداد پناهندگان در ایران و خدماتی که طی این سالها به آنان داده شده است پرداخت. نماینده کمیساریای عالی پناهندگان در این مراسم، ضمن تشکر از جمهوری اسلامی ایران بخاطر میزبانی اش بعنوان ششمین کشور میزبان پناهندگان در جهان، به پیام سالانه ی روز پناهنده برای جهانیان اشاره کرد. در ادامه ی مراسم، گروه سرود نوجوانان پناهنده به اجرای دو قطعه پرداختند.

در پایان این همایش، از برگزیدگان مسابقه عکاسی پناهندگان تقدیر و به رسم یادبود جوایزی به ایشان اهدا گردید و در حاشیه ی برنامه، تابلوهای عکس های منتخب عکاسان پناهنده، در معرض نمایش قرار گرفت.

پس از اختتام برنامه، نمایشگاه دستاوردهای ۴۰ سال میزبانی ایران از پناهندگان افتتاح شد که در این نمایشگاه تعدادی از پناهندگان موفق و کارآفرین ساکن ایران، سازمان های مردم نهاد ملی و بین المللی فعال در حوزه پناهندگان و سازمان های دولتی حضور داشتند.

حضور استفانی رینویل، نماینده کمیساریای عالی پناهندگان در ایران، و هیات همراه در غرفه حامی

انجمن حامی؛ حمایت از زنان و کودکان پناهنده، تنها نهاد تخصصی ایرانی با تجربه بیش از دو دهه فعالیت حرفه ای در حوزه پناهندگان نیز در این نمایشگاه به ارائه گزارش فعالیت های گذشته و جاری خود بهمراه تعدادی از طرح ها و پژوهشهای صورت گرفته در ایران و افغانستان پرداخت که با استقبال بازدیدکنندگان داخلی و خارجی روبرو گردید.

در ادامه تصاویری از این رویداد را مشاهده می نمایید:

حضور نمایندگان اداره اتباع و امور مهاجرین خارجی در غرفه انجمن حامی
پناهندگان در ایران حامی

سیاست مهاجرپذیری؛ مبتنی بر حسن برادری اسلامی؛ گفت و گویی با فاطمه اشرفی، مدیر انجمن حامی پیرامون وضعیت پناهندگان در ایران

گروه جامعه ــ مسئول انجمن حمایت از زنان و کودکان پناهنده عملکرد ایران را در رفتار با مهاجران غیر قابل مقایسه با سایر کشورها بیان کرد و گفت: تاکنون سیاستهای ایران در مهاجرپذیری مبتنی بر حسن برادری اسلامی و با رویکرد اخلاقی بوده است.

فاطمه اشرفی، مسئول انجمن حمایت از زنان و کودکان پناهنده، در گفت‌وگو ایکنا؛ با اشاره به اینکه امروز ۲۰ ژوئن روز جهانی پناهندگان است، در خصوص جایگاه ایران در مهاجرپذیری، گفت: تا قبل از بحران سوریه، ایران بعد از پاکستان دومین کشور پناهنده‌پذیر در جهان بود، اما با توجه به تغییرات منطقه‌ای و سیاسی و جنگها، اکنون رتبه چهارم جهان را از نظر تعداد رسمی پناهندگان داریم؛ ولی اگر جمعیت غیررسمی مهاجر را در نظر بگیریم شاید همچنان در رده‌ اول باشیم.

وی در پاسخ به این سؤال که آیا سیاست ایران مهاجرپذیری است یا اینکه با توجه به شرایط منطقه مجبور است اجازه ورود به مهاجران را بدهد، گفت: سیاستهای کشورهای اروپایی و توسعه یافته مبتنی بر منطق سرمایهداری و در راستای برنامه اشتغالی آنهاست. ریشههای پناهندهپذیری در کشورهای توسعه‌یافته به بعد از دهه ۱۹۳۰ و پس از بحران اقتصادی اروپا و آمریکا بازمی‌گردد که ضرورت جذب نیروهای جدید در این کشورها احساس شد و این سیاست بعد از جنگهای جهانی اول و دوم تشدید شد.

این فعال اجتماعی به قوانین دقیق و چارچوبی که این کشورها در حال حاضر برای پذیرش مهاجران در نظر گرفته‌اند اشاره کرد و گفت: بسیاری از مواقع شاهد هستیم اولویتهای حقوق بشری تحت‌الشعاع منافع و مصالح این کشورها قرار می‌گیرد. اکنون سیاستها و کنترلها به شدت افزایش یافته و آماری که این کشورها رسماً به عنوان پناهنده می‌پذیرند طبق استانداردهای اجتماعی‌شان است. حتی مسائل حقوق بشری به اولویت دسته چندمی آنها تبدیل شده و امنیت سرزمینی برای آنها به اولویتی جدی تبدیل شده است.

اشرفی در خصوص سیاست و اصول مهاجرپذیری در ایران گفت: پس از پیروزی انقلاب و همزمان با تحولات داخلی افغانستان و اشغال این کشور از سوی نیروهای اتحاد جماهیر شوروی، جمعیت قابل توجهی از مردم افغانستان به ایران و پاکستان مهاجرت کردند و با وجود تمام محدودیتهای سیاسی، بین‌المللی، اقتصادی و شرایط جنگ تحمیلی، ایران مرزهای خود را باز کرد و اجازه ورود میلیونی مهاجران از افغانستان و بعدها از عراق را داد. 

پاکستان ۱۰ تا ۱۵ برابر ایران کمک بین‌المللی دریافت می‌کند

وی ادامه داد: سیاستهای ایران در مهاجرپذیری تاکنون مبتنی بر حسن برادری اسلامی و با رویکرد اخلاقی بوده است. البته سهم مشارکت بین‌المللی برای اداره این جمعیت پناهنده و مهاجر در مقایسه با کمکی که به سایر کشورها می‌شود گاهی حتی به صفر می‌رسد. حتی زمانی که شرایط جهانی تا این حد وخیم نبود و پاکستان و ایران اولین و دومین کشور پناهنده‌پذیر بودند، سهم پاکستان از کمکهای بین‌المللی قابل مقایسه با ایران نبود و پاکستان ۱۰ تا ۱۵ برابر بیش از ایران از کمکهای بین‌المللی برای پناهنده‌پذیری بهره‌مند می‌شد و این روند همچنان ادامه دارد.

اشرفی تصریح کرد: در مقایسه با هزینه‌هایی که برای پناهندگان در ایران انجام می‌شود، کمکهای جهانی قابل ملاحظه نیست. اگر فقط زینه تحصیل ۴۷۳ هزار دانش‌آموز افغانستانی و عراقی را در یک سال تحصیلی با سرانه تحصیل هر کودک ۵۰۰ دلار محاسبه کنیم، هزینه‌ای بیش از ۲۳۰ میلیون دلار در یک سال به هزینه‌های آموزشی ما تحمیل می‌شود، در حالی که سهم منابع بین‌المللی در این مسئله حدود پنج میلیون دلار است.

وی در پاسخ به این سؤال که مسائل سیاسی و تحریمها دلیل کمکهای کم بین‌المللی است؟ گفت: از ابتدای انقلاب تاکنون تحت فشارهای سیاسی بوده‌ایم و این فشارها ادامه دارد و حجم کمکهای بین‌المللی در مقایسه با میزان پناهندگان بسیار کاهش یافته است.

مسئول انجمن حمایت از زنان و کودکان پناهنده در خصوص جمعیت حقیقی پناهندگان ایران گفت: اکنون جمعیت رسمی پناهندگان در ایران ۹۷۹ هزار و ۴۱۰ هزار نفر است. این افراد در کنار یک و نیم میلیون نفر افرادی هستند که با پاسپورت در ایران زندگی می‌کنند و جمعیتی در همین حدود نیز بدون هیچ گونه مدرکی در ایران پناهنده‌اند که تأمین خدمات اجتماعی برای این جمعیت برعهده دولت است.

چگونگی وضعیت مهاجران در ایران

وی درباره وضعیت مهاجران به ایران در مقایسه با مهاجران سایر کشورها، گفت: این مسئله نسبی است و هیچ گاه نمی‌توانیم به صورت مطلق از خوب یا بد بودن صحبت کنیم و ایران را از نظر تعداد مهاجران، درآمد و سرانه تولید داخلی و حتی مسائل و مشکلات سیاسی و اجتماعی با سایر کشورها مقایسه کنیم.

اشرفی ادامه داد: کشورهای توسعه‌یافته از جمعیت کم و سرانه درآمد بسیار بالا برخوردارند و میزان جذب سالیانه مهاجران آنها دو یا سه رقمی است. از سوی دیگر اگر مهاجرانی بخواهند غیرقانونی وارد این کشورها شوند، سالها در کمپهای پناهندگان نگهداری می‌شوند و بعد از گذشتن از فیلترهای مختلف، احتمال پذیرفته شدن آنها ۵۰ درصد است و اگر ورود فرد به کشور مقصد رد شود، فرد پناهنده را به راحتی به کشور خودش بازمی‌گردانند، در حالی که این رفتار با عملکرد ایران قابل مقایسه نیست.

وی با اشاره به اینکه اکنون ایران دچار مشکلات اقتصادی شدید و مشکلات اجتماعی ناشی از فقر است و با چالشهای مختلفی از قبیل دسترسی کودکان به تحصیل، افزایش نرخ طلاق، کاهش نرخ ازدواج و …  نیز مواجه است، اظهار کرد: در این شرایط نمی‌توانیم انتظار داشته باشیم که دولت از سهم محدود خود توزیع مناسب و بهینه‌ای را به مهاجران، به خصوص افرادی که به صورت غیرقانونی در ایران حضور دارند، اختصاص دهد.

منبع: خبرگزاری ایکنا

مهاجرین برای درج عنوان شغلیشان روی پروانه ثبت «فرم‌های خوداظهاری» را تکمیل کنند

مدیر کل اتباع و مهاجرین استان قم وضعیت مهاجرین افغانستانی در این استان را تشریح کرد.

استان قم به عنوان کلانشهری کلیدی و به دلیل نزدیکی به پایتخت همچنین قرار گرفتن در مسیر شاهراه جنوب به شمال ایران از مهاجر پذیرترین مراکز در ایران است که مهاجرین افغانستانی بالاترین رقم از این تعداد را به خود اختصاص داده‌اند. مسائل و مشکلات اتباع افغانستانی در این شهر موضوعی بود که خبرنگار حوزه افغانستان باشگاه خبرنگاران جوان پیرامون آن با مهدی رمضان پناهی مدیر کل اتباع خارجی این استان به گفتگو نشسته است.

مشروح این گفتگوی تفصیلی را در زیر بخوانید:

باشگاه خبرنگاران: چه تعداد مهاجر افغانستانی در قم سکونت دارند؟

رمضان پناهی: بیش از یک ۱۴۰ هزار تبعه خارجی مجاز در استان قم سکونت دارند که از این تعداد حدود ۶۰ هزار نفر را اتباع افغانستانی و ۳۵ هزار نفر دیگر را اتباع عراقی تشکیل می‌دهند. استان قم به عنوان یکی از مراکز دینی جهان تشیع پذیرای تعداد قابل توجهی از طلاب علوم دینی نیز هست که از این رو بیش از ۷۰ هزار طلبه افغانستانی نیز به همراه خانواده‌هایشان در این استان مشغول به تعلیم علوم دینی هستند. برهمین اساس استان قم با بیش از یک میلیون و دویست هزار مهاجر رتبه نخست میهمان‌شهرها را در مقایسه با دیگر استا‌ن‌های کشور برای اتباع افغانستانی داراست.

باشگاه خبرنگاران: با توجه به دستور مقام معظم رهبری در سال ۱۳۹۴ مبنی بر ثبت نام تمامی دانش آموزان افغانستان اعم از مجاز و غیرمجاز، در این زمینه چه تسهیلاتی برای ادامه تحصیل دانش آموزان افغانستانی در استان قم در نظر گرفته شده است؟

رمضان پناهی: با توجه به دستور مقام معظم رهبری در سال ۱۳۹۴ تمامی دانش آموزان افغانستانی اعم از دارندگان مدارک مجاز اقامتی و نیز فاقدین مدرک به صورت کاملا رایگان در مدارس دولتی ثبت نام شده‌اند و در حال حاضر بیش از ۳۲۲ هزار دانش آموز خارجی در مدارس استان مشغول به تحصیل هستند که از این تعداد نیز حدودا ۲۶ هزار نفر را دانش آموزان افغانستانی تشکیل می‌دهند.این در حالی است که تعداد دانش آموزان غیر مجاز  که در مدارس استان قم مشغول به تحصیلند ۲ هزار و ۶۰۴ نفر است که تمامی این دانش آموزان به همراه والدینشان مورد شناسایی قرار گرفته‌اند و برای تمامی اعضای خانواده‌شان کد رهگیری صادر شده است تا در صورت دستگیری از سوی نیروهای انتظامی استان دیگر مورد تردد مرز قرار نگیرند. همچنین قابل ذکر است که ما بیش از ۳ هزار دانشجو در رشته‌های مهندسی و علوم انسانی مشغول تحصیل داریم.

باشگاه خبرنگاران: در مورد طرح شناسایی و سرشماری اتباع خارجی فاقد مدرک که در ماه‌های اخیر در حال اجراست توضیحاتی بدهید و بگویید این طرح در کدام مرحله قرار دارد؟

رمضان پناهی: طرح سرشماری اتباع خارجی فاقد مدرک در دو مرحله اجرا خواهد شد که در مرحله نخست افرادی که در یکی از گروه‌های سه گانه (فرزندان حاصل ازدواج زوج و یا زوجه ایرانی با اتباع افغانستان، زوج و یا زوجه‌ای که یکی از طرفین دارای مدرک معتبر اقامتی باشد و  والدین غیر مجازی که فرزندان دانش آموزشان در مدارس دولتی مشغول به تحصیلند) شناسایی و سر شماری می‌شوند و مرحله دوم نیز مدرک اقامتی معتبر که به احتمال بسیار زیاد همان پاسپورت‌های اقامتی است را برای این افراد صادر خواهیم کرد.

باشگاه خبرنگاران: همواره اعطای گواهینامه و شرط تأهل و تجرد، یکی از مشکلات پیرامون جوانان مهاجر بوده است، لطفاً در این مورد توضیح دهید؟

رمضان پناهی: اعطای گواهینامه به اتباع افغانستانی مشکل هر دو طرف را حل خواهد کرد. به گونه‌ای که در صورت رفع این مشکل  دیگر شاهد ارجاع مسائل مربوط به بیمه و خسارت های ناشی از تصادفات با چنین حجم بالایی در بین مهاجرین نخواهیم بود و به تبع آن نیز میزان زندانی شدن این افراد به شکل قابل توجهی کاهش خواهد داشت. اما مساله عدم صدور گواهینامه به دارندگان کارت‌های آمایش یک قانون کلی است و منحصر به یک شهر و یا استان نمی‌باشد و دارندگان پاسپورت‌های اقامتی با هیچ شرط و یا مسئله‌ای برای دریافت گواهینامه مواجه نیستند.

باشگاه خبرنگاران: استقبال مهاجرین افغانستانی از طرح بیمه سلامت در استان قم را چگونه دیدید؟

رمضان پناهی: خوشبختانه اعتبار دفترچه‌های بیمه سلامت ویژه مهاجرین افغانستانی در سال جدید یک ساله شده است که این موضوع خود به تنهایی بسیاری از دغدغه های موجود را رفع کرده است. تا کنون در استان قم بیش از ۱۳ هزار و ۵۰۰ مهاجر افغانستانی تحت عنوان قشر آسیب پذیر شناسایی شده‌اند که متاسفانه علی رغم تاکیدات فراوان در این زمینه، آمار تعداد افرادی که تا این لحظه در این طرح ثبت‌نام کرده‌اند به ۳۰۰۰ نفر هم نرسیده است! فرهنگ غلطی در بین مهاجرین نسبت به بیمه سلامت رواج یافته که تا وقتی نیاز به بیمه نداشته باشند، در طرح‌ها ثبت نام نمی‌کنند. لذا با توجه به همین مسئله در سال جدید تنها افرادی تحت عنوان قشر آسیب پذیر در سامانه بیمه سلامت ثبت می‌شوند که در دوره‌های پیشین برای ثبت مشخصات خود اقدام کرده باشند.

در مورد بازدهی این بیمه نیز خوب است بگویم که بر اساس آمارهای دانشگاه علوم پزشکی قم تنها در نیمه دوم سال ۱۳۹۴ تا ۶ماه نخست سال ۱۳۹۵ مهاجرین افغانستانی مبلغی بیش از هجده میلیارد ریال به مراکز درمانی استان بدهکارند که بعضا با ارائه ضامن مرخص شده‌اند در صورتی که با مشارکت این افراد در طرح بیمه سلامت دیگر شاهد اینگونه مسائل در سطح استان نخواهیم بود.

باشگاه خبرنگاران: در مورد کمیته حل اختلاف ویژه پناهندگان افغانستانی در استان قم نیز توضیحاتی دهید و بفرمایید بیشترین حجم پرونده‌ها درباره چه موضوعاتی است؟

رمضان پناهی: همان طور که از اسم این کمیته بر می‌آید در این کمیسیون مسائل و اختلافات ما بین اتباع افغانستانی با اتباع ایرانی و یا سایر اتباع خارجی مورد بررسی قرار می‌گیرد. در سال ۲۰۱۶ در این کمیته چهار نفره که با حضور بنده به حیث مدیر کل اتباع خارجی استان، نماینده کمیساریای سازمان ملل، قاضی دادستانی استان و یکی از معتمدین مهاجرین برگزار می‌شود حدودا ۳۵۰ فقره پرونده قضایی مورد بررسی قرار گرفت که از این تعداد ۲۹۳ پرونده مختومه شد و حدود ۱۵ مورد نیز به دلیل پیچیدگی اختلافات به مراجع قضایی بالاتر ارجاع داده شده است. موضوع بیشتر این پرونده‌ها نیز مسایل مربوط به اختلافات مالی و خانوادگی است.

باشگاه خبرنگاران:

اشتغال از مهمترین مسائل جامعه است، بفرمایید چه تعداد پروانه اشتغال برای مهاجرین افغانستانی در قم صادر شده است؟ آیا مسئله محدودیت مشاغل ویژه پناهندگان هنوز به شکل سابق وجود دارد یا خیر؟

رمضان پناهی: در حال حاضر بیش از ۱۴ هزار پروانه اشتغال ویژه مهاجرین افغانستانی در استان قم صادر شده است که این خود به معنای اختصاص بیش از ۱۵۵ هزار فرصت شغلی ویژه مهاجرین افغانستانی در این استان است. در مورد محدودیت‌های مشاغل نیز باید بگویم که با توجه به رایزنی‌های انجام شده با وزارت کار و دفاتر کفالت مهاجرین از این پس می‌توانند با تکمیل پروسه خوداظهاری شغلی، همان شغل اصلی خود را بر روی پروانه اشتغالشان ثبت کنند.

و کلام آخر؟

از رسانه‌های فعال در بحث مهاجرین درخواست می‌کنم پوشش بهتری از طرح بیمه سلامت به مهاجرین ارائه دهند تا این افراد مشارکت بیشتری در این طرح داشته باشند.

بیمه سلامت به اتباع خارجی دارای گذرنامه تعلق نمی‌گیرد/طلاب و زنان خانه دار اتباع خارجی بیمه می‌شوند

مدیرکل امور اتباع و مهاجرین خارجی استان اصفهان گفت: بیمه سلامت به اتباع خارجی که از کارت آمایش به گذرنامه تغییر وضعیت داده‌اند، تعلق نمی‌گیرد و آنها می‌توانند از بیمه تأمین اجتماعی استفاده کنند و از کلیه مزایای آن به جز بیمه بیکاری بهره‌مند شوند.

به نقل از خبرگزاری فارس: «مهدی سلیمانی» مدیر کل امور اتباع و مهاجرین خارجی استان اصفهان اظهار داشت: بیمه سلامت به اتباع خارجی که از کارت به گذرنامه تغییر وضعیت داده‌اند، تعلق نمی‌گیرد و تنها به دارندگان انواع کارت و برگه تردد معتبر که به اصطلاح پناهنده نا‌میده می‌شوند، تعلق می‌گیرد.

مدیر کل اداره اتباع و مهاجرین خارجی استان اصفهان در رابطه با علت عدم تعلق بیمه سلامت به اتباع خارجی دارای گذرنامه، گفت: بر اساس تفاهمنامه اولیه بین کمیساریای سازمان ملل در امور پناهندگان، وزارت کشور، وزارت بهداشت و وزارت تعاون و کار و نهادهای ایران و افراد دارای کارت اقامت می‌تواند از ظرفیت بیمه سلامت استفاده کنند.

سلیمانی خاطرنشان کرد: کلیه اتباع خارجی که دارای کارت اقامت یا گذرنامه با ویزای معتبر هستند و به صورت قانونی در ایران مشغول کار هستند، می‌تواند مدارک اقامت و اشتغال خود را به دفاتر سازمان بیمه تأمین اجتماعی استان‌ها و شهرستان‌ها ارائه و بر تحت پوشش بیمه تأمین اجتماعی قرار گیرد.

بیمه روحانیون و زنان خانه‌دار اتباع خارجی

وی ادامه داد: بر اساس ضوابط سازمان تأمین اجتماعی همانند بیمه شدگان ایرانی، سهمی از بیمه اتباع خارجی را کارفرما و بخشی از آن را بیمه شونده می‌پردازد، اخیراً  امکان بیمه طلاب و روحانیون اتباع خارجی و همچنین زنان خانه‌دار اتباع خارجی فراهم شده است.

سلیمانی افزود: اتباع خارجی مشمول بیمه درمانی از کلیه مزایای این بیمه از جمله پرداخت مستمری بازنشستگی و مستمری از کارافتادگی به جز بیمه بیکاری بهره‌مند می‌شوند.

مدیرکل اداره اتباع و مهاجرین خارجی استان اصفهان همچین در رابطه با وجود اتباع خارجی مجاز در استان اصفهان گفت: حدود ۱۷۰ تبعه خارجی در استان اصفهان هستند که از این بین ۱۲۰ هزار نفر دارای کارت اقامت و ۵۰ هزار نفر دیگر دارای گذرنامه با انواع ویزاهای مختلف هستند.

اطلاعیه؛ تمدید بیمه سلامت پناهندگان به مدت یکسال

به نقل از روابط عمومی اداره کل امور اتباع و مهاجرین خارجی وزارت کشور قرارداد بیمه سلامت پناهندگان از تاریخ ۱۳۹۵/۱۲/۷ لغایت ۱۳۹۶/۱۲/۶ به مدت یک سال تمدید شده است. لذا از اقشار آسیب پذیر پناهنده که در سال گذشته دفترچه بیمه دریافت نموده اند درخواست می گردد جهت تمدید دفترچه خویش به یکی از دفاتر پیش خوان دولت مراجعه فرمایند، ضمنا خدمات بیماران خاص نیز همانند سال گذشته ادامه دارد. این بیمه از سوی سازمان بیمه سلامت ایرانیان و با حمایت کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل و اداره کل اتباع و مهاجرین خارجی وزارت کشور تمدید شد. 

هزینه ی تمدید دفترچه های بیمه سلامت برای بیماران خاص و اقشار اسیب پذیر رایگان و برای سایر اقشار پناهندگان از قرار ۴۵۰ هزار تومان برای هر نفر و برای مدت یکسال می باشد .

مشمولین جهت تمدید دفترچه های بیمه سلامت خود به دفاتر پیشخوان دولت دارای گیشه بیمه سلامت، مراجعه نمایند .

برگزاری مراسم اختتامیه پروژه پیشگیری از خشونت در قم

مراسم اختتامیه « طرح تقویت خانواده سالم و پیشگیری از خشونت های خانگی در جامعه پناهندگان افغانستانی در ایران» به میزبانی انجمن حمایت از زنان و کودکان پناهنده (حامی) با حضور مسئولین اداره کل اتباع و مهاجرین خارجی استان قم و کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان روز پنج شنبه ۱۹ اسفند در دانشگاه مفید قم برگزار شد.

HAMI UNHCR

این طرح که به همت انجمن حامی در فاصله سالهای ۱۳۹۱ – ۱۳۹۳ در چهار استان تهران، مشهد، قم و کرمان صورت گرفته است ۲۲۰ مربی و تسهیل گر اجتماعی مهاجر مشارکت داشته اند.

 فاطمه اشرفی، مدیر انجمن حامی ضمن خوش آمدگویی به مهمانان و تسهیلگرانی که در جلسه حضور داشتند، اظهار داشت: بر مبنای تعاملات مستقیم ما با جامعه مهاجر و پناهنده مقیم ایران، تصمیم گرفته شد تا با هدف ارتقای آموزش و آگاهی میان خانواده های افغانستانی این طرح اجرا گردد. وجود آمار نگران‌کننده از فراوانی و سطح خشونت خانگی در میان خانواده‌های پناهندگان افغانستانی در ایران و پایین بودن سطح آموزش زنان ما را بر این داشت تا به بررسی راهکارهای مناسب برای آموزش و کاهش خشونت خانگی در میان این جامعه با استفاده از توانمندی‌های خود جامعه محلی پناهندگان بپردازیم و نتایج مطلوبی نیز کسب کنیم.

 در این طرح ما با استفاده از مدل خوشه ای اقدام کردیم، بنابراین با مشارکت بیش از ۲۰۰ نفر از جوانان تحصیلکرده و فعال جامعه مهاجر این آموزش ها را به عمق جامعه مهاجر انتقال دادیم. وی افزود: این جوانان پس از آموزش کامل توسط اساتید زبده در زمینه های روانشناسی، حقوق خانواده، حقوق زن در اسلام، مهارت های زندگی و کنترل خشم؛ با تشکیل گروه های کوچکی در جامعه این آموزش ها را به بیش از ۱۲۰۰۰ هزار مهاجر انتقال دادند. وی افزود: مهمترین دلیل موفقیت  این پروژه همکاری جوانان با استعدادی بود که با انگیزه و دغدغه های اجتماعی خود مشارکت داشتند.

خانم استفانی رنویل، مدیر ارشد برنامه ریزی کمیساریای سازمان ملل متحد در امور پناهندگان نیز در این مراسم با بیان این مطلب که کمیساریای سازمان ملل متحد همواره همبستگی اش را با دولت جمهوری اسلامی ایران در راستای ارائه خدمات به پناهندگان اعلام داشته است، بیان کرد: جمهوری اسلامی ایران به عنوان یکی از بزرگترین کشورهای مهاجر پذیر که نزدیک به ۴۰ سال پذیرای پناهندگان بوده و خدمات بی نظیری به پناهندگان و مهاجران ارائه داده است، خدمات ایران به پناهندگان طی سالهای گذاشته یک نمونه کامل است و ایران میتواند الگویی برای دیگر کشورهای پناهنده پذیر در جهان باشد. وی افزود: طبق آمار های ارائه شده پناهندگان افغانستانی در ایران از نظر دریافت خدمات آموزشی در سطح قابل قبولی قرار دارند. مدیر ارشد برنامه ریزی آژانس پناهندگان سازمان ملل متحد در پایان اظهار داشت: کمیساریای سازمان ملل افتخار داشته که در سال ۲۰۱۶ در تاسیس مرکز خدمات اجتماعی به پناهندگان، توسط انجمن حامی در استان قم مشارکت داشته باشد، و امیدوار است این همکاری ها در ارائه هرچه بهتر خدمات و آموزش های مهارت های زندگی به جامعه بزرگ مهاجر و پناهنده افغانستانی مقیم ایران مؤثر باشد. وی همچنین از فاطمه اشرفی برای ارائه ی خدمات ارزشمند انجمن حامی به پناهندگان افغانستانی ساکن در ایران تشکر و قدردانی کرد.

HAMI Ashrafi

گفتنی است یکی از بخش های مهم این مراسم شامل بیان تجربیات مثبت توسط جوانان تسهیلگر افغانستانی، درباره دستاوردهای شخصی و اجتماعی آنان از مشارکت در طرح تقویت خانواده سالم و کاهش خشونت خانگی بود. در این مراسم از اساتید این دوره آموزشی و همچنین تسهیلگران با اهدای لوح هایی تقدیر به عمل آمد.

HAMI BAFIA

از دیگر بخش های این مراسم، برگزاری نمایشگاه دست سازه ها و آثار هنری دانش آموزان مهاجر و پناهنده مرکز آموزش پایه حامی در قم بود که با استقبال بسیار خوبی از جانب مهمانان روبرو شد.

5955396_509

HAMI

عکس ها از : محمد شایگان – خبرنگار و  عکاس خبرگزاری باشگاه خبرنگاران جوان

بانوی افغانستانی از رساله دکترای خود در رشته ادبیات دفاع کرد

خانم شکوفه اکبرازده بلخی عصر دیروز از رساله دکترای خود در دانشگاه فردوسی مشهد دفاع کرد.

موضوع رساله دکترای این بانوی افغانستانی تصحیح انتقادی نسخه خطی «مخزن الانشاء» اثر «ملا حسین واعظ کاشفی» بود.

«شکوفه اکبرزاده بلخی»، در این مراسم در مورد تصحیح متون گفت: تصحیح متن یکی از مهم‌ترین شاخه‌های نقد ادبی است که از دیر باز جایگاه ارزشمندی در میان پژوهش‌های ادبی داشته و اکنون نیز در حوزه پژوهش، تصحیح متن به خصوص تصحیح انتقادی از ارزش والایی برخوردار است.

وی ادامه داد: مخزن الانشا از جمله متون ارزشمند و تالیفات مشهور واعظ کاشفی است که به صورت نسخه خطی بوده و تصحیح منقحی از آن در دسترس عموم قرار ندارد، بنابر این با هدف تهیه متنی منقح و انتقادی از این کتاب به تصحیح آن همت گماردم تا یکی از بهترین کتاب های ترسل در اختیار علاقمندان و محققان منشأت نویسی قرار گیرد.

این کتاب که در هرات توسط واعظی کاشفی تالیف شده است از آثار مهم منشأت نویسی قرن نهم و دهم محسوب می شود که تا کنون به صورت نسخه خطی بوده است و برای نخستین بار توسط این دانشجوی دوره دکترای دانشگاه فردوسی مشهد تصحیح شده است.

دکتر یاحقی

دکتر یاحقی استاد دانشگاه فردوسی مشهد نیز در این مراسم ضمن خوشحالی از حضور دانشجویان افغانستانی در دانشگاه‌های ایران بخصوص دانشگاه فردوسی گفت: ما حضور افغانستانی ها در ایران بخصوص در دانشگاه ها را سبب وحدت فرهنگی ایران و افغنستان می‌دانیم و خوشحالیم که دانشجویانی از کشور افغانستان داشته ایم و امیدواریم که بعد از این نیز چنین باشد.

این عضو پیوسته فرهنگستان زبان و ادب فارسی افزود: ارتباطات فرهنگی میان دو ملت ایران و افغانستان بخصوص میان فرهنگیان و چهره های ادبی بسیار زیبا و معنا دار است و امید داریم که این روند همچنان ادامه داشته باشد.

یاحقی تصریح کرد: ما برای برای مردم افغانستان همیشه سرفرازی و روزگاری خوش آرزو می کنیم و امیدواریم که روزی شرایط در افغانستان به گونه ای فراهم شود که ما بیایم در آنجا درس بخوانیم.

رئیس قطب علمی دانشگاه فردوسی مشهد ادامه داد: آنقدر سرمایه های معنوی و فرهنگی در کشور افغانستان فروان است که قطعاً باید دانشجویان ما بروند در آنجا و از نزدیک ببیند و این میراث مشترک را که بسیاری از آن ها اینک در افغانستان است زنده کنند.

وی عنوان کرد: ما همچنان به این چشم انداز خوش امیدوار هستیم و آرزو می کنیم که بعد از این هم در خدمت دانشجویان افغانستان باشیم و ما همچنان دوست داریم که همواره کننده راه برای دانشجویان افغانستان در ایران باشیم تا آن ها بتوانند در ایران و در کنار ما درس بخوانند.

روایت همدلی دو ملت ایران و افغانستان» و تقدیر از انجمن حامی»

ششمین همایش فرهنگی «روایت همدلی» با هدف افزایش پیوندهای فرهنگی میان دو ملت افغانستان و ایران؛ و همچنین بررسی نقش رسانه ها در افزایش همدلی دو ملت با حضور اهل فرهنگ، هنر و ادبیات دو کشور در تاریخ ۱۰ بهمن ۱۳۹۵ در تهران برگزار شد.

محمدسرور رجایی دبیر همایش «روایت هم‌دلی» گفت: همایش «روایت هم‌دلی»، برنامه‌ای فرهنگی است که خانه ادبیات افغانستان آن را با هدف بررسی روش‌های افزایش همکاری‌ها و هم‌دلی‌های فرهنگی میان دو ملت هم‌زبانِ افغانستان و ایران، برانگیختن توجه مراکز فرهنگی و اجتماعی ایرانی به مشکلات فرهنگی و اجتماعی مهاجران افغانستان و یافتن راه حل‌های آن به صورت دوسالانه برگزار می‌کند

پنل تخصصی «جایگاه رسانه‌ها در پرداختن به اخبار مهاجرین» از بخش‌های این مراسم به مدیریت «صادق دهقان» مدیر خانه کتاب افغانستان و با حضور کارشناسان افغانستانی: «محمد سرور مولایی» استاد زبان و ادبیات فارسی، «شوکت علی محمدی» شاعر و پژوهشگر و کارشناسان ایرانی: «مجتبی نوروزی »کارشناس مسائل افغانستان و «روح الله قاسمیان» سردبیر سایت افغانستان خبرگزاری فارس برگزار شد.

در این برنامه همچنین از فعالان ایرانی  به پاس تلاش هایشان برای تعامل فرهنگی هرچه بیشتر بین دو ملت و توجه به نیازهای جامعه مهاجرین افغانستانی در ایران در سالهای حضور مهاجران افغانستانی، توسط برگزارکنندگان این همایش قدردانی شد. تقدیر از «فاطمه اشرفی» مدیر انجمن حامی به پاس حمایت از زنان و کودکان پناهنده در ایران، «رواقی» به پاس خدمات به مهاجرین افغانستانی، تقدیر از «حسن انوشه» نویسنده و پژوهشگر افغانستان به پاس فعالیت‌هایش و نگارش کتاب‌های «افغانستان در غربت» و «فارسی ناشنیده» از دیگر بخش‌های این مراسم بود.

شعرخوانی توسط شاعران خوشنام ایرانی و افغانستانی نیز از بخش های دیگر این همایش ادبی – فرهنگی بود.

راه‌اندازی کمیته افغانستانی برای افراد دارای معلولیت

جهانی فراگیر و برابر برای افراد معلول بسازیم.

بزرگداشت روز بین‌المللی معلولان در سراسر جهان در روز ۱۳ آبان می‌باشد. گرامی داشت این مناسبت، در شهر مشهد واقع در شمال شرق ایران، در پی راه‌اندازی کمیته افغانستانی برای افراد دارای معلولیت، که به تازگی تاسیس شده، و در طی همکاری نزدیک با سازمان‌های خیریه محلی، سازمان بهزیستی، کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان در ایران (‌‌UNHCR) و همتای دولتی او اداره کل امور اتباع و مهاجرین خارجی (BAFIA) برگزار شد. این کمیته ابتکاری جدید از سوی کمیساریا و اداره کل امور اتباع مهاجرین خارجی در راستای افزایش فعالیت‌های مبتنی بر جامعه و اتحاد گروه‌ها و سازمان‌هایی می‌باشد که به پناهندگان معلول ساکن در جمهوری اسلامی ایران خدمت رسانی می‌کنند. هدف اصلی یکپارچه‌سازی گروه‌های مختلف در غالب یک کمیته، کمک به پناهندگان معلول در راستای کنترل بهتر زندگی خود و توسعه مهارت‌ها و ظرفیت‌های شخصی خود در جامعه می‌باشد.

رئیس کمیته ،آقای جعفری، در بخشی از برنامه افتتاحیه توضیح داد که این کمیته برای برنامه امسال موضوع “زندگی در کنار هم” را به عنوان ابزاری برای ترغیب حقوق پناهندگان و به منظور ادغام هر چه بیشتر اجتماعی افراد معلول در جوامع خود انتخاب کرده است. سخنرانی‌هایی نیز توسط نمایندگانی از کنسولگری افغانستان، مدیر کل اداره امور اتباع و مهاجرین خارجی استان خراسان رضوی و رئیس دفتر کمیساریای مشهد ارائه شد. اهمیت ایجاد یک جامعه فراگیر که از قابلیت‌های پناهندگان معلول به عنوان اعضای پویا در جوامع بهره می‌برد و همچنین گسترش فعالیت‌های مبتنی برجامعه کمیساریا که منجر به تحقق این پروژه با کمیته افغانستانی برای افراد دارای معلولیت شده است، در این برنامه منعکس شد.

این برنامه  به یاد ماندنی با ارائه لوح و نامهی تقدیر به برخی از فعالترین پناهندگان دارای معلولیت و افرادی که خدمات شایانی به آنها ارائه می‌دهند ، به پایان رسید و شرکت کنندگان و عموم مردم از نمایشگاه صنایع دستی پناهندگان و خدمات ارائه شده به پناهندگان دارای معلولیت بازدید کردند.

منبع : وبسایت کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان در ایران (‌‌UNHCR)

رئیس دفتر کمیساریا‌ی عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان در تهران:کمک‌های جهانی به پناهندگان در ایران اندک است

«سیوانکا دناپالا» رئیس دفتر کمیساریا‌ی عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان در تهران در راس هیاتی متشکل از سفرای استرالیا، هند، ژاپن، سوئد، ترکیه، انگلستان و افغانستان روز گذشته با «رسول زرگر پور» استاندار اصفهان دیدار کردند.

«سیوانکا دناپالا» نماینده کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان در این دیدار ،گفت: کمک‌های جامعه جهانی برای پناهندگان ساکن ایران در برابر هزینه های انجام شده از سوی جمهوری اسلامی اندک است. وی افزود: ایران سه میلیون پناهنده را پذیرا شده که تامین امکانات برای این تعداد پناهنده بسیار سخت و دشوار است.

وی تصریح کرد: در اختیار قرار دادن امکانات و پذیرش این شمار از پناهجویان و مهاجرانی که به اجبار محل سکونت خود را ترک کرده اند، چالش‌هایی را به دنبال دارد اما جمهوری اسلامی ایران از پناهندگان افغانستانی و عراقی به خوبی میزبانی کرده است.

وی با اشاره به درگیری‌های منطقه و بحران سوریه گفت: شرایط سوریه و سیل مهاجران و پناهندگان سوری به کشورهای اروپایی، توجه جامعه جهانی برای کمک به پناهندگان را به خود جلب کرد و موجب شد تا سمینارهای بزرگی در کشورها از جمله آمریکا برای کمک به مهاجران و پناهندگان برگزار شود.

داناپالا با بیان اینکه کمک به پناهجویان و مهاجران یک مسئولیت بین‌المللی است، اضافه کرد: یکی از نتایج این سمینارها این بود که جامعه جهانی یکبار دیگر با پناهجویان و پناهندگان ابراز همدردی و به کشورهایی که میزبان این پناهجویان و پناهندگان می شوند، کمک کنند.

«رسول زرگرپور» استاندار اصفهان نیز در این دیدار با اشاره به اینکه ۱۵ درصد پناهندگان ساکن ایران در این استان زندگی می کنند، افزود: ۱۲۰ هزار پناهنده افغانستانی و عراقی در اصفهان زندگی می‌کنند که معادل این تعداد نیز پناهندگان غیرقانونی در اصفهان حضور دارند.

زرگرپور با اشاره به اینکه استان اصفهان با محدودیت مراکز آموزشی مواجه است، گفت: بیش از پنج هزار دانش آموز پناهنده در این استان تحصیل می کنند و ۱۶۰ مدرسه ۱۰ کلاسه در اختیار آنها قرار گرفته است.

وی افزود: به رغم کمبود تخت‌های بیمارستانی، تعدادی از تخت‌های بیمارستانی استان اصفهان در اختیار پناهندگان افغانستانی و عراقی قرار گرفته و آنها همانند سایر شهروندان از خدمات درمانی استفاده می کنند.

استاندار اصفهان با اشاره به اینکه نرخ بیکاری در این استان ۳ درصد نسبت به میانگین کشوری بالاتر است، گفت:با وجود آنکه ایجاد فرصت های شغلی برای مسئولان استان اصفهان بسیار مهم است اما مجوز اشتغال برای سه هزار پناهنده در این استان صادر شده است.

وی اظهارکرد: آموزه های دینی و دستورات رهبر انقلاب اسلامی به ما اجازه نمی دهد برای پناهندگان محدودیت قائل شویم و همواره ارائه خدمات به آنها را ادامه داده ایم.

زرگرپور برقراری ثبات سیاسی و امنیت در کشورهای منطقه را تنها راه حل مشکلات پناهندگان بیان کرد و افزود: کشورهای اروپایی باید کمک کنند تا امنیت در کشورهای پناهندگان هرچه زودتر برقرار و شرایط بازگشت برای پناهندگان مهیا شود.

وی خواستار کمک به میزبانان پناهندگان از سوی مجامع بین‌المللی شد و گفت: کمک به کشورهای میزبان موجب می‌شود تا خدمات بهتری به پناهندگان ارائه شود و امیدوارم سفیران اروپایی در کشورهای میزبان پناهجویان و پناهندگان در این راستا اقدام کنند.

هیاتی متشکل از سفرای استرالیا، هند، ژاپن، سوئد، ترکیه ، انگلستان و افغانستان به ریاست سیوانکا دناپالا رئیس دفتر کمیساریای عالی پناهندگان در تهران روز گذشته به منظور بررسی وضعیت پناهندگان وارد اصفهان شدند.

این هیات قرار است امروز در سفر به کاشان ضمن بازدید از مراکز فرهنگی و تاریخی این شهر، امکانات و وضعیت زندگی پناهندگان را ارزیابی کنند.

ایرنا نوشت: کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان درسال ۱۹۵۰ توسط مجمع عمومی سازمان ملل متحد تأسیس شد این کمیساریا موظف است حرکت‌های بین‌المللی را در جهت حمایت جهانی از پناهندگان و سایر اشخاص تحت حمایت این آژانس و حل مشکلات آنان، هماهنگ و هدایت کند.

به نقل از : خبرگزاری فارس – سایت افغانستان

نماینده آژانس پناهندگان سازمان ملل متحد: میزبانی ایران از پناهجویان مثال‌زدنی است

دستور رهبر ایران برای تحصیل کودکان پناهندگان غیرقانونی کاری بسیار سخاوتمندانه است، همچنین اقدام مقامات ایرانی در اعطای حق کارکردن به پناهندگان به‌خودی خود یک دستاورد بزرگ و قابل توجه در مقیاسی جهانی است.

«سیوانکا داناپالا»، رئیس نمایندگی «کمیساریای عالی سازمان ملل در پناهندگان» یا آنچه به «آژانس پناهندگان سازمان ملل» مشهور است، در گفتگو با خبرنگاران بین‌الملل و سیاست خارجی خبرگزاری تسنیم، ضمن تشریح برنامه‌های این نهاد بین‌المللی در ایران، به مقایسه نقش‌آفرینی کشورهایی همچون ایران و اعضای اتحادیه اروپا در پذیرش پناهندگان پرداخت و بر گشاده‌دستی بسیار ایرانیان در این مسأله تأکید کرد؛ وی در این گفتگو با اشاره به تأمین پوشش بیمه خدمات درمانی و اعطای حق کار کردن به پناهندگان و همچنین دستور رهبر معظم انقلاب برای تحصیل کودکان پناهنده غیرقانونی، آنها را از جمله مهمترین دستاوردهای حاصل‌شده در مقیاسی جهانی برای پناهندگان دانست. مشروح این گفتگو در ادامه ارائه شده است:

تسنیم: از اینکه این فرصت را در اختیار ما قرار دادید تشکر می‌کنم، در ابتدا می‌خواستیم که شرحی را از فعالیت‌ها و برنامه‌های «نمایندگی کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان» در ایران ارائه کنید. ارزیابی‌تان از همکاری ایران با این نهاد وابسته به سازمان ملل متحد چیست؟

داناپالا: در ابتدا از حضورتان تشکر می‌کنم، ما تلاش داریم تا از هر فرصتی برای افزایش آگاهی‌ها – نه تنها در ایران بلکه در سطح جهانی – درباره مسائل پناهندگان استفاده کنیم. کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان بیش از ۳۰ سال است که در ایران حضور دارد و فکر می‌کنم که حضورمان در این کشور خود شاهدی بر سخاوتمندی و گشاده‌دستی بسیار ایرانیان است. اولین موج پناهندگان افغانستانی مربوط به بیش از ۳۰ سال پیش بود که برای اولین بار کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان را به همکاری با دولت ایران برای رسیدگی به وضعیت آن‌ها و کمک و حمایت از پناهجویان کشاند. در حال حاضر تعداد زیادی از پناهندگان در ایران حضور دارند، هم‌اکنون حدود ۹۵۲ هزار پناهنده افغانستانی و ۲۹ هزار پناهنده عراقی در ایران حضور دارند. این تعداد یک جمعیت بسیار بزرگ است که علیرغم بازگشت تعداد زیادی از پناهندگان طی سال‌های ۲۰۰۲ تا ۲۰۰۵ همچنان در ایران حضور دارند.

ما همکاری بسیار نزدیکی با دولت ایران داریم و در حوزه‌های مختلفی فعالیت می‌کنیم. این حوزه‌ها علاوه بر پیگری مسأله بازگشت داوطلبانه پناهندگان افغانستانی و عراقی به کشورهایشان است. متأسفانه ما هم‌اکنون با وضعیتی تراژیک روبه‌رو هستیم، اگر به دو کشور عراق و افغانستان نگاهی بیاندازیم، متوجه می‌شویم که شرایط برای بازگشت داوطلبانه چندان مساعد نیست. اما در برخی حوزه‌های دیگر همچون بهداشت، آموزش، و معیشت پناهندگان، همکاری نزدیکی با دولت جمهوری اسلامی ایران داریم.

بهداشت، موضوعی بسیار مهم و مبرهن است و فکر می‌کنم که در این حوزه اخیرا توانستیم با همکاری دولت جمهوری اسلامی ایران به پیشرفتی بسیار عالی دست یابیم، منظورم تأمین پوشش بیمه خدمات درمانی دولتی برای پناهندگان است که  توافق اولیه آن سال گذشته در سطح وزارتی بین وزارت‌خانه‌های کشور، بهداشت و کار و تعاونِ ایران حاصل شد.  و در ماه‌های اکتبر و نوامبر سال گذشته  اجرایی شد. این یک دستاورد بزرگ در حوزه بهداشت است. ما همچنین همواره با دولت ایران در حال همکاری هستیم تا اطمینان حاصل کنیم که پناهندگان به مراقبت‌های بهداشتی اولیه دسترسی داشته باشند.

دستور سال گذشته مقام معظم رهبری مبنی بر اینکه تمامی کودکان بدون مدرک چه افغانستانی و چه عراقی، چه قانونی و چه غیرقانونی، حق ثبت نام در مدارس را دارند، یک فرمان بسیار عالی و بسیار سخاوتمندانه است

در بخش آموزش نیز یک دستاورد بزرگ حاصل شده است، به شخصه فکر می‌کنم که دستور سال گذشته مقام معظم رهبری مبنی بر اینکه تمامی کودکان بدون مدرک چه افغانستانی و چه عراقی، چه قانونی و چه غیرقانونی، حق ثبت نام در مدارس را دارند، یک فرمان بسیار عالی و بسیار سخاوتمندانه است.

در بخش آموزش، می‌خواهم به یک موضوع مهم دیگر نیز اشاره کنم که راجع به تصمیمی است که اخیرا دولت ایران اتخاذ کرده و وزارت آموزش و پرورش آن را به عنوان یکی از سیاست‌های خود اعلام کرده است، که براساس آن دیگر از دانش‌آموزان پناهنده مقاطع ابتدایی و راهنمایی شهریه‌ای گرفته نخواهد شد. این قاعده‌ای مختص کودکان پناهنده و نکته‌ای بسیار مثبت است. احتمالا مطلع هستید که بسیاری از کودکان پناهنده مستقر در کشور شما از خانواده‌هایی محروم هستند. این خانواده‌ها با چالش‌های اقتصادی مختلفی مواجه بوده و «حذف شهریه» برای کودکان‌شان، کمک زیادی به آن‌ها می‌کند.

و در نهایت راجع به معیشت پناهندگان باید بگویم که فعالیت‌هایمان در این حوزه چند هدف را مدنظر خود قرار داده است، اما هدف اصلی که آموزش مهارت‌های شغلی به پناهندگان و دوره‌های کارگاهی مطابق با مهارت‌ها و نیازهای‌شان است که هنگام بازگشت به میهن‌شان بتوانند از آن‌ استفاده کنند.

اما به غیر از این جنبه، این نوع از مهارت‌آموزی‌ها به پناهندگان کمک می‌کند تا بتوانند در جامعه میزبانشان، یعنی ایران، مشارکت و نقش‌آفرینی داشته باشند.

علاوه بر این موارد، پروژه‌های دیگری نیز وجود دارند که در آن‌ها مشارکت داریم، از جمله تلاش برای برقراری ارتباط بین کارفرمایان بالقوه داخل افغانستان و پناهندگانی که دارای توانمندی‌ها و مهارت‌های کافی هستند. زیرا پناهندگان پیش از اینکه به فکر بازگشت به کشورشان باشند، به فکر یافتن شغلی در آنجا هستند.

یکی دیگر از پروژه‌های ما، تأمین بودجه و وام برای پناهندگانی است که ایده‌های کارآفرینانه خوبی داشته باشند، ایده‌هایی که بتوانند با کمک مقداری سرمایه‌ای اندک – که کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان و دولت ایران تأمین می‌کنند – آن را تحقق بخشند. امیدواریم که چنین برنامه‌ای به شکل‌گیری یک جامعه پناهنده که از نظر اقتصادی توانمند و پویا باشد، کمک کند.

تسنیم: در بخش آخر پاسخ‌تان به مسأله تحقق ایده‌های کارآفرینانه اشاره کردید، این کار چگونه انجام می‌شود، پناهندگان باید طرح یا پیشنهاد خاصی را ارائه کنند تا شما تأمین مالی آن را برعهده بگیرید؟

داناپالا: قطعا همینگونه است. این یک تلاش مشترک است. در واقع کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان همراه با همتای دولتی خود که همان «اداره کل امور اتباع و مهاجرین خارجی» وزارت کشور جمهوری اسلامی ایران است به طور مشترک پروژه‌های پیشنهادی را بررسی می‌کنند تا مطمئن شوند آیا طرح‌های خوب، قابل اجرا و پایداری هستند. در اینجا نیز، سرمایه ارائه شده در واقع یک وام است و زمانی که پناهجویان بتوانند طرح خود را اجرایی کرده و از آن طریق درآمدزایی شد، این وام بازپرداخت می‌شود. بنابراین می‌توان گفت که این یک برنامه اقتصادی پویا است. من خودم به شخصه تعدادی از چنین افراد و کارآفرینان را می‌شناسم که عملکرد خیلی خوبی داشته‌اند. تا جایی که توانستند پناهندگان  دیگری را برای کار در شرکت‌شان استخدام کردند. پناهندگانی که در معرض آسیب‌پذیری قرار داشتند. این برنامه‌ها معمولا خیلی موفق هستند. نمونه‌های محقق شده چنین طرح‌هایی را به طور خاص در اصفهان شاهد بودیم و امیدواریم که در سطح ملی گسترش یابند.

تسنیم: در حال حاضر حدود ۳ میلیون پناهنده افغانستانی و عراقی که البته بیشترشان افغانستانی هستند، در ایران مستقر هستند، کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان، به طور خاص چه برنامه‌های حمایتی را برای آن‌ها تدارک دیده است؟

داناپالا: برای پناهندگان عراقی که به طور قابل توجهی کمتر از پناهجویان افغانستانی هستند نیز برنامه‌های مشابهی در زمینه بهداشت، آموزش و معیشت داریم. اما مشخص است که تعداد آن‌ها بسیار کمتر است. البته پناهندگان عراقی بهتر از دیگر پناهندگان توانسته‌اند در جامعه ایرانی ادغام شوند، اما همچنان تعدادی از آن‌ها نیازمند کمک هستند؛ از جمله پروژه تأمین بیمه خدمات درمانی که پیشتر به آن اشاره کردم، به همان صورت برای پناهندگان عراقی نیز اعمال می‌شود. امکان بهره‌مندی از تسهیلات آموزشی نیز در اختیار دانش‌آموزان پناهنده عراقی قرار گرفته است. ما به دنبال توسعه و گسترش پروژه‌های خود در زمینه معیشت این دسته از پناهندگان هستیم تا تعداد بیشتری از جمعیت پناهنده عراقی را در بر گیرد، البته تعداد آن‌ها کمتر است و حتی فکر می‌کنم شاید به خاطر تعداد کمترشان است که توانسته‌اند به شیوه بهتری در جامعه ایرانی ادغام شوند، اما با همه این احوال، نیازمندی‌های آن‌ها همچنان سرجای خودش است و قصد داریم همانند پناهندگان افغانستانی به آن‌ها کمک کنیم.

تسنیم: وضعیت پناهندگان در ایران را در مقایسه با دیگر کشورهایی که میزبان پناهندگان هستند، چگونه ارزیابی می‌کنید؟ منظورم کشورهای منطقه همچون لبنان یا دیگر کشورهای جهان است.

داناپالا: باید بگویم که میزبانی جمهوری اسلامی ایران از پناهندگان یک نمونه قابل ستایش و مثال‌زدنی است. میزبانی ایران از پناهندگان یکی از نمونه‌های خوب پذیرش پناهندگان در جهان است. ما پناهندگانی  را داریم که بیش از ۳۰ سال است که در ایران به سر می‌برند که خود این موضوع نشان دهنده گشاده‌دستی و میزبانی کشور میزبان است. پناهندگان در ایران به نظام ثبت هویت دسترسی دارند که موضوعی بسیار مهم است، منظورم «کارت آمایش» است که مخصوص جمعیت پناهندگان است. همچنین برنامه‌هایی برای تأمین بیمه خدمات درمانی  پناهندگان  وجود دارد که به خودی خود یک دستاورد بزرگ و قابل توجه در حوزه پناهندگان  در مقیاسی جهانی است. دسترسی پناهندگان به آموزش و بهداشت موضوع بسیار مثبتی است.

میزبانی جمهوری اسلامی ایران از پناهندگان یک نمونه قابل ستایش و مثال‌زدنی است. میزبانی ایران از پناهندگان یکی از نمونه‌های خوب پذیرش پناهندگان در جهان است

یک موضوع جالب دیگر نیز برخورداری پناهندگان از حق کار کردن است، هرچند  که تنها محدود به برخی رد‌ه‌های شغلی خاصی است؛ حق کار کردن مسأله‌ای بسیار مهم است، زیرا به نظر من هر فردی برای حفظ عزت خود باید بتواند به مدرسه برود، کار کند و زندگی کند؛ نه اینکه در کمپ‌های پناهندگان مستقر شده و منتظر باشد که کسی به وی چیزی عطا کند. همانطور که گفتم برای حفظ عزت شخص بسیار مهم است و این چیزی است که دولت ایران آن را انجام داده است.

به شخصه می‌توانم بگویم که وضعیت کلی  پناهندگان در این کشور بسیار خوب است وقتی که به مراکز استقرار و تجمع پناهندگان افغانستانی سر می‌زنم، طی یک سال و نیم تا دو سال گذشته، شاهد بوده‌ام که بسیاری از آن‌ها به فکر رفتن به اروپا بوده و آن را به عنوان یک امکان و گزینه در نظر داشتند. این تصور عمومیت داشت که اروپا «سرزمین شیر و عسل» است. اما به جای آنکه مسافرتی بسیار خطرناک به مقصد اروپا پیش گرفته شود و در این مسیر از قاچاقچیان تبعیت کرده و در معرض خطرات بسیار زیادی قرار گیرند، باید قدردان آن چیزی باشند که در اینجا به پناهندگان ارائه شده است.

تسنیم: به مهاجرت پناهندگان  غیرقانونی به اروپا اشاره کردید، نظرتان درباره این پدیده چیست؟ آیا بین این افراد با آن کسانی که به گفته شما به صورت داوطلبانه به کشورهای خود باز می‌گردند، تفاوتی وجود دارد؟ واکنش اروپایی‌ها را نسبت به این موضوع چگونه ارزیابی می‌کنید؟ این راه‌حل را برای کسانی که از مناطق جنگ زده به سوی اروپا رهسپار می‌شوند، چگونه ارزیابی می‌کنید؟

داناپالا: طیفی از راه‌حل‌های پیشنهادی وجود دارد که کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان از مدتها پیش به آ‌ن‌ها پرداخته است. اما به طور خاص درباره این بحران باید بگویم که شکل‌گیری‌اش در وهله اول به خاطر برخی شرایط بسیار نامساعدی است که در برخی نقاط جهان وجود دارد. این روزها شاهد بیشترین میزان آوارگی هستیم، مردم بر اثر نزاع‌ها و درگیری‌های مختلف خانه و کاشانه خود را ترک کرده‌اند. تعداد پناهندگان بسیار زیاد است. سوریه پنج سال است که درگیر شرایطی بحرانی شده است. در یمن و عراق نیز شاهد نزاع‌هایی هستیم. من در اینجا تنها به کشورهای منطقه اشاره می‌کنم. اما اگر از منطقه خاورمیانه فراتر رویم، همچون آفریقا، شاهد خواهیم بودکه نزاع‌های بیشتری وجود دارد.

به نظر من یکی از دلایل اصلی موج مهاجرت پناهجویان به سوی اروپا، بحران‌های حل نشده در این مناطق است و برای این کار باید اراده سیاسی بین کشورها شکل بگیرد تا برای حل و فصل این بحران‌ها راه‌حل‌هایی به دست آید. اگر به افغانستان نگاهی بیاندازیم، می‌بینیم که متأسفانه موج حرکت ساکنان این سرزمین به سوی اروپا همچنان ادامه دارد. باید به این نکته اشاره کرد که اکثریت افرادی که طی این موج به اروپا رسیده‌اند، سوری هستند. اما پس از سوری‌ها، افغانستانی‌ها بیشترین سهم را در بین این افراد داشته‌اند. اگر به جمعیت افغانستانی‌هایی که طی این موج مهاجرت به اروپا رسیده‌اند نگاهی بیاندازید متوجه می شویم که اکثریت قابل توجهی از آن‌ها کسانی هستند که به تازگی خاک افغانستان را ترک کرده‌ و به سوی اروپا حرکت کرده‌اند. همچنین ۲۱ درصد افغانستانی‌هایی که به اروپا رسیده‌اند، از ایران حرکت کرده‌اند. اما اکثر آن‌ها مهاجرانی غیرقانونی بوده‌اند.

هر فردی برای حفظ عزت خود باید بتواند به مدرسه برود، کار کند و زندگی کند؛ نه اینکه در کمپ‌های پناهندگان مستقر شده و منتظر باشد که کسی به وی چیزی عطا کند. همانطور که گفتم {کار کردن} برای حفظ عزت شخص بسیار مهم است و این چیزی است که دولت ایران آن را انجام داده است

اما آنچه که موجب نگرانی شده است، این واقعیت است که بسیاری از آن‌ها مهاجرانی قانونی بودند که دارای کارت اقامت و گذرنامه بودند، اما به دنبال یک زندگی بهتر هستند و فکر می‌کنند که در اروپا می‌توانند زندگی بهتری داشته باشند. ما در تلاش برای اطلاع‌رسانی در این زمینه، با دولت جمهوری اسلامی ایران تعامل داریم، و سعی داریم که از طریق رسانه‌های خبری، پوسترها و پیامک‌ها اطلاع رسانی کنیم و خطرات در پیش گرفتن چنین سفری و تعامل با قاچاقچیان را به جمعیت افغانستانی‌ها منتقل کنیم، اینکه بدانند که با در پیش گرفتن این سفر خطرناک خود را در معرض آسیب قرار می‌دهند.

با این همه، علل تمایل برای چنین مهاجرتی باید مورد بررسی قرار بگیرد، ما همراه با دولت ایران تلاش داریم علت این پدیده را بررسی کنیم. یکی از علل چنین پدیده‌ای، وجود این تصور است که اوضاع در اروپا بهتر است، در حالی که ضرورتا چنین چیزی واقعیت ندارد. یک تصور شایع دیگر در بین این افراد، «دروازه‌های باز» اروپا است، درحالی که می‌دانیم که اروپا در حال بستن این دروازه‌ها و مرزهای خود است و تعیین تکلیف و پذیرش پناهجویان در اروپا بسیار دشوار شده است. به طور خاص در بین نسل‌های جوان‌تر پناهندگان  افغانستانی که در ایران و افغانستان مستقر هستند، این فکر وجود دارد که باید تلاش کنند تا آمال‌ و آرزوهای خود را تحقق بخشند. در مقابل ما تلاش داریم تا چگونگی رسیدگی به برخی چالش‌هایی را که جوانان افغانستانی احساس می‌کنند با آن‌ها روبه‌رو هستند را بررسی کنیم. بسیاری از آن‌ها چنین حسی دارند که در ایران از بیمه خدمات درمانی  بهره‌مند هستم، می‌توانم به مدرسه بروم، و بعد وارد دانشگاه شوم، اما پس از آن قرار است چه چیزی رخ دهد. آیا می‌توانم حرفه پزشکی را ادامه دهم، یا می‌توانم وکیل شوم، آیا می‌توانم عضو نیروها و پرسنل سازمان ملل متحد شوم. این‌ها همگی جزئی از آمال و آرزوهایی است که نسل‌های جوان در سرتاسر جهان در سر دارند و لازم است که به این افکار و ایده‌ها رسیدگی کنیم. بایستی امکان افزایش فرصت‌های موجود برای ارائه بورسیه تحصیلی را بررسی کنیم. بایستی شرایط معیشتی جوانان دانش‌آموخته افغانستانی را بررسی کنیم. تمامی این موضوعات باید بررسی و رسیدگی شوند، تا تعداد بیشتری از پناهندگان  به این درک برسند که به جای حرکت به سوی اروپا، می‌توانند در ایران یا افغانستان آینده‌ای (روشن) داشته باشند.

یکی از علل {تمایل پناهندگان به مهاجرت به اروپا} این تصور است که اوضاع در اروپا بهتر است، در حالی که ضرورتا چنین چیزی واقعیت ندارد. یک تصور شایع دیگر در بین این دسته از پناهندگان، «دروازه‌های باز» اروپا است، درحالی که می‌دانیم که اروپا در حال بستن این دروازه‌ها و مرزهای خود است و تعیین تکلیف و پذیرش پناهندگان در اروپا بسیار دشوار شده است

تسنیم: چه میزان از انرژی و توجه شما صرف توجه، کمک و تأمین نیازهای اولیه پناهندگان می‌شود؟ و چه میزان از وقت و انرژی شما صرف بهبود شرایط برای بازگشت داوطلبانه آن‌ها به کشورشان می‌شود؟ آیا در شرایط کنونی یا آینده برنامه‌ای جدی برای تعامل با دولت افغانستان در زمینه بازگشت  پناهندگان به کشورشان وجود دارد؟ گاهی اوقات به نظر می‌رسد که شما مشغول کارهایی شده‌اید که باید از سوی دیگران مورد رسیدگی قرار بگیرد. زیرا وقتی که کشوری به یک کشور دیگر حمله می‌کند، آشوب و هرج و مرج به وجود می‌آید و به تبع آن گروه‌های تروریستی به وجود می‌آیند که خود باعث آشوب بیشتری می‌شوند که نهایتا به آوارگی تعداد زیادی منجر می‌شود که خانه و کاشانه خود را ترک کرده و به کشورهای دیگر می‌روند. در این شرایط می‌توان گفت که بحران پناهندگی ریشه‌های دیگری دارد که لازم است از سوی دیگران حل و فصل شوند و نمی‌توان تنها به کمک کردن به پناهندگان  و تشویق آن‌ها برای بازگشت به کشورشان بسنده کرد. در واقع به نظر می‌رسد که گاهی اوقات مشکلات باید در سطحی کلان‌تر حل شوند.

داناپالا: اجازه دهید در ابتدا به نکته دومی که اشاره کردید بپردازم. من کاملا موافق تحلیل شما هستم. کمیسر عالی پیشین سازمان ملل در امور پناهندگان، آقای «گوترش» همواره این سخن را عنوان می‌کرد که برای مشکلات انسانی هیچ راه حل بشردوستانه وجود ندارد، بلکه مشکلات انسانی تنها راه‌حل سیاسی دارند. این دقیقا همان چیزی بود که شما گفتید. همانطور که پیشتر طی این مصاحبه گفتم، هنگامی که به موج مهاجران به اروپا و بحران آن توجه کنید، می‌بینید که بحران‌های سیاسی حل نشده‌ای در اکناف جهان وجود دارد که موجب نزاع و کوچ اجباری مردم شده است. توجه به این نکته بسیار مهم است.

اما در پاسخ به بخش دیگری از پرسش‌تان درباره تأمین نیازهای اولیه جمعیت‌های پناهنده در مقابل بازگشت داوطلبانه آن‌ها به کشورهای‌شان، باید بگویم که بازگشت داوطلبانه بنیان و اساس راه‌حل بادوامی است که کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان به طور خاص پیگیر آن است. طی سال‌های ۲۰۰۲ تا ۲۰۰۵ در رابطه با افغانستان شاهد بازگشت گسترده داوطلبانه پناهندگان  به این کشور بودیم، زمانی که خوشبینی بسیاری درباره آینده افغانستان وجود داشت. فکر می‌کنم که طی این سه سال از ایران و پاکستان – که دو کشور اصلی میزبان پناهندگان  افغانستانی هستند – حدود ۵ میلیون افغانستانی به صورت داوطلبانه به میهن‌شان بازگشتند، سال‌هایی که این احساس وجود داشت که یک آینده نوین در این کشور رقم خواهد خورد و یک کشور جدید بر خاکستر باقی‌مانده از دهه‌ها نزاع و درگیری، از نو ساخته خواهد شد. اما در حال حاضر، متأسفانه آن خوشبینی تحقق نیافته است و بی‌ثباتی در افغانستان ادامه دارد.

بازگشت داوطلبانه بنیان و اساس راه‌حل بادوامی است که کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان به طور خاص پیگیر آن است … {این مسأله} اولویت خود افغانستان نیز است، زیر در نهایت ماجرا این کشور مایل است که سرمایه انسانی‌اش به میهن بازگردد

در حال حاضر ما امید زیادی به دولت افغانستان تحت رهبری رئیس جمهور اشرف غنی و رئیس اجرایی آن دکتر عبدالله عبدالله داریم. اما با این حال همچنان شاهد تداوم نزاع در این کشور هستیم.

به این ترتیب می‌توان گفت که با وجودیکه بازگشت داوطلبانه اولویت اصلی ما و کشورهای میزبان همچون ایران و پاکستان است، اما اولویت خود افغانستان نیز است، زیرا در نهایت ماجرا این کشور مایل است که سرمایه انسانی‌اش به میهن بازگردد. اما تعداد کسانی که به صورت داوطلبانه باز می‌گردند بسیار کم است، که ناشی از وضعیتی است که در افغانستان شاهد آن هستیم. تأمین امنیت مهمترین مسأله است، اما اگر به موضوع دسترسی به خدمات اولیه همچون آموزش و بهداشت نگاه کنید می‌بینید که از نظر کسانی که در این کشور به سر می‌برند، وضعیت جالبی حاکم نیست. پناهندگان  در این شرایط از خود می‌پرسند که اگر به افغانستان بازگردم آیا می‌توانم فرزندم را به مدرسه بفرستم، آیا این اطمینان وجود دارد که در صورت بیماری یکی از اعضای خانواده‌ام، بتواند به مراقبت‌های بهداشتی دسترسی داشته باشد، و از همه مهمتر اینکه اگر به افغانستان برگردم می‌توانم شغلی بیابم و زندگی خانواده‌ام را تأمین کنم. در حال حاضر نمی‌توان به این پرسش‌ها به سادگی پاسخ داد.

فکر می‌کنم که مدتی طول خواهد کشید تا بتوانیم بار دیگر شاهد بازگشت داوطلبانه تعداد قابل توجهی از  پناهندگان باشیم. هرچند که در همین دوران هستند پناهندگانی  که به وطن‌شان باز می‌گردند، اما تعدادشان بسیار اندک است. اما طی همین دوره زمانی ما تلاش داریم تا همراه با دولت ایران خدمات اولیه را برای  پناهندگان تأمین کنیم. زیرا دولت مهمترین شریک ما در ایران است که در موضوعات مرتبط با آموزش و بهداشت که خدمات اولیه هستند، همکاری و تلاش مشترک با یکدیگر داریم. اما به منظور کاهش سطح وابستگی به دولت یا سازمان‌های بین‌المللی همچون کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان یا دیگر سازمان‌های غیردولتی داخلی و بین‌المللی، باید فرصت‌های معیشتی مختلفی را توسعه و گسترش دهیم، تا موجب کاهش وابستگی پناهندگان  به دیگران شویم.

تسنیم: چقدر نسبت به فرآیند بازگشت داوطلبانه امیدوار هستید، و فکر می‌کنید که تکمیل این فرآیند و بازگشت پناهندگان به کشورشان چه مقدار زمان می‌برد؟ آیا در حال حاضر تخمین زمانی خاصی وجود دارد؟

داناپالا: به نظر من تعیین یک جدول زمانی کار دشواری است. همانگونه که گفتم، پیشتر تلاش‌هایی در این زمینه انجام شده است. طی سال‌های ۲۰۰۲ تا ۲۰۰۵ تحولات افغانستان الزاما از زمان کنونی سریعتر نبود. اما خوب خوشبینی زیادی در آن مقطع زمان وجود داشت و به همین خاطر تعداد زیادی از پناهندگان تصمیم گرفتند که به کشورشان بازگردند. بنابراین به نظر من لازم است که روی اعتماد و اطمینان افغانستانی‌ها نسبت به آینده و فرصت‌هایی که که هنگام بازگشت به افغانستان پیش‌روی خود می‌بینند کار کنیم. و البته این موضوع تا حد زیادی به بهبود وضعیت امنیتی و روند توسعه در این کشور بستگی دارد.

قرار است که در تاریخ پنجم اکتبر در بروکسل یک کنفرانس‌ بین‌المللی درباره وضعیت افغانستان برگزار شود. میزبانی آن به صورت مشترک به عهده اتحادیه اروپا و دولت افغانستان است و قرار است روی مبحث توسعه اقتصادی افغانستان تمرکز شود، اینکه چگونه تلاش شود تا کشور دوباره بازسازی شود؛ از دیگر اهداف این کنفرانس تلاش برای جلب میزان بیشتری از کمک‌های مالی است. چنین ابتکارهایی اهمیت بسیاری دارند زیرا کمک ارائه شده، توسعه و بازسازی کشورهای آسیب‌دیده را ممکن می‌سازد و این خودش باعث جلب پناهندگان  برای بازگشت داوطلبانه می‌شود.

تسنیم: همانطور که می‌دانید بازگشت دواطلبانه پناهندگان  به میهن‌شان با محدودیت‌ها و موانع زیادی مواجه است، در واقع عوامل مختلفی وجود دارد که فراتر از توان و گسترده مأموریت‌های شما بوده و به وضعیت جاری در کشورشان مرتبط است، با این حال، آیا میزان مشخصی از از بازگشت داوطلبانه پناهجویان را به عنوان هدف خود در نظر گرفته‌اید؟ برای مثال، اینکه تا تاریخ خاصی ۱۰۰ هزار پناهنده به صورت داوطلبانه به کشورشان بازگردند؟ آیا چنین محاسباتی امکان‌پذیر است؟

داناپالا: فکر می‌کنم که در حالت کلی کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان در هرجایی از جهان، نه تنها درباره افغانستان و یا در ایران، از بازگشت داوطلبانه سخن می‌گوید. به سه شیوه می‌توان به این مسأله پرداخت.  اول، وقتی که قطعا بگوییم خیر، یعنی اینکه ما نمی‌توانیم در فرآیند بازگشت داوطلبانه درگیر شویم، زیرا وضعیت کشور مبدا پناهندگان  بسیار بد است و بازگشت داوطلبانه امکان‌پذیر نیست و به جمعیت‌های پناهنده نیز به طریقی می‌گوییم که بازنگردید. سر دیگر طیف، یا شیوه دوم، هنگامی است که مشوق بازگشت داوطلبانه می‌شویم، یعنی شرایط برای بازگشت مساعد است و تمامی شرایط مناسب بوده و پناهندگان می توانند به کشورشان بازگردند، یعنی میهن‌شان ایمن بوده، می‌توانند شغلی یافته و مشغول به کار شوند و خدمات اولیه در دسترس عامه مردم قرار دارند و در نتیجه  پناهندگان می‌توانند به کشورشان بازگردند. اما حالت سوم، جایی در این وسط‌ها است، همانند وضعیتی که این روزها در افغانستان شاهد آن هستیم، و در این شرایط ما تسهیل‌گر بازگشت داوطلبانه هستیم، یعنی زمانی که پناهندگان  افغانستانی در پاکستان و ایران با آگاهی چنین تصمیمی را اتخاذ کنند. تصمیم آگاهانه اهمیت بسیاری دارد زیرا  پناهندگان باید بدانند که شرایط میهن‌شان به چه صورتی است؛ پناهندگان نمی‌توانند به صورت کورکورانه به کشورشان بازگردند. در این صورت اگر مایل به بازگشت باشند، ما بازگشت آن‌ها را تسهیل خواهیم کرد.

برای مشکلات انسانی هیچ راه حل بشردوستانه وجود ندارد، بلکه مشکلات انسانی تنها راه‌حل سیاسی دارند

تسنیم: شما از یک طرف شاهد مشکلات پناهندگان  هستید و از طرف دیگر سیاستمدارانی را می‌بینید که برای حل این مشکلات و بحران‌ها تصمیماتی را اتخاذ کنند، در این شرایط آیا به طور خاص به دنبال تعامل با سیاست‌مداران می‌روید، یا به عبارتی برقراری چنین تعاملی ممکن است؟ آیا آن‌ها پذیرای تعامل در این زمینه هستند؟

داناپالا: همانطور که پیشتر گفتم بحران‌های انسانی راه‌حل‌های سیاسی دارند. و فکر می‌کنم آنچه که کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان به عنوان یک نهاد بشردوستانه و غیرسیاسی می‌تواند انجام دهد تعامل با همتایان و نهادهای همکارمان در دولت‌ها است، تا آن‌ها را در زمینه چالش‌های پیش‌رویمان آگاه کنیم، تا بتوانند برای غلبه بر چالش‌هایی که هنگام اجرای برنامه‌هایمان با آن‌ها مواجه می‌شویم، با ما همکاری کنند. وقتی پای ابعادِ کلانِ سیاسی مشکلاتی که با آن‌ها مواجه هستیم به میان آید، همچون دلایل بنیادین نزاع‌ها، همانند تمامی دولت‌ها که بخش‌های سیاسی دارند، سازمان ملل نیز بخشی سیاسی دارد که تحت مدیریت دبیرکل است، و یا یک مجمع سیاسی همچون شورای امنیت دارد، در این وضعیت این نهادها و شخصیت‌ها هستند که وارد عرصه شده و مسائل سیاسی مرتبط با یک وضعیت خاص را مورد مذاکره قرار می‌دهند.

اولین مثالی که به ذهنم می‌رسد موضوع سوریه است، جایی که دبیرکل بیانیه‌هایی را در این ارتباط صادر کرده و در مذاکرات وارد می‌شود، وی یک فرستاده ویژه در امور سوریه دارد که جناب آقای استفان دی‌میستورا است، کسی که در سطح سیاسی وارد ماجرا می‌شود. یا در یک نمونه دیگر، مصاحبه «هماهنگ‌کننده مقیم کمک‌های بشردوستانه در سوریه» که مأموریت‌اش روبه‌پایان است را مشاهده کردم. وی در این مصاحبه بیان کرد که جامعه بین‌الملل در خصوص رسیدگی به مسائل مردم سوریه ناکام مانده است. این بالاترین چیزی است که وی به عنوان هماهنگ‌کننده مقیم کمک‌های بشردوستانه در سوریه می‌تواند انجام دهد. وی می‌تواند از اظهار نظر خود برای برای تشویق بازیگران سیاسی و فشار آوردن به آن‌ها به منظور یافتن یک راه‌حل استفاده کند.

البته نهادهای بشردوستانه همچون کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان در پیگیری راه‌حل‌های سیاسی با محدودیت‌هایی مواجه هستند، مسائلی که بایستی از سوی بازیگران سیاسی انجام شود.

لازم بود تا با دیدارهایی نظیر دیدار کمیسر عالی جدید سازمان ملل در امور پناهندگان از ایران به جامعه جهانی یادآور شویم که جمهوری اسلامی ایران و مردم ایران چه کارهایی را برای این پناهندگان انجام داده است، زیرا به نظر من این اقدامات در سطح جهانی به اندازه کافی شناخته نشده است.

تسنیم: برخی مقامات کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان اخیرا از ایران دیدار داشته‌اند، هدف این دیدارها چه بود و چه نتایجی حاصل شده است؟

داناپالا:‌ ما اخیرا شاهد سفر دو تن از مقامات کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان بودیم. در ماه آوریل، آقای «جورج اوکوت -اوبو»، دستیار عملیاتی کمیسر عالی سازمان ملل در امور پناهندگان از ایران دیدار کرد و در ماه ژوئیه نیز «فیلیپو گراندی» کمیسر عالی جدید سازمان ملل در امور پناهندگان که با تازگی به این سمت منصوب شده است از ایران دیدار کردند. فکر می‌کنم که در هر دو دیدار تلاش شد تا توجه‌ها بار دیگر به وضعیت پناهندگان  افغانستانی جلب شود. همانگونه که پیشتر اشاره کردم، ماجرای پناهندگان افغانستانی طولانی‌مدت‌ترین بحران پناهندگان در جهان است، بیش از ۳۰ سال سابقه دارد، و در شرایطی که تمایل جامعه جهانی برای توجه به این موضوع و تأمین مالی موردِ نیازِ آن درحال از بین رفتن است، لازم بود که با استفاده از چنین دیدارهایی، فشارهایی به جامعه جهانی وارد شود تا مسأله طولانی‌مدت  پناهندگان افغانستانی بار دیگر در مرکز توجه جامعه جهانی قرار بگیرد، و به جامعه جهانی یادآور شویم که جمهوری اسلامی ایران و مردم ایران چه کارهایی را برای این پناهندگان انجام داده است، زیرا به نظر من این اقدامات در سطح جهانی به اندازه کافی شناخته نشده است. هدف دیگر این دیدار افزایش بودجه اختصاص یافته از سوی کشورهای جهان برای این پناهندگان است تا دولت ایران و دیگر کشورهای میزبان همچون پاکستان از سوی جامعه جهانی کمک و یاری شده و در تحمل این بار سنگین با آن‌ها شریک شوند.

تسنیم: به نظر شما چرا تلاش‌ها و اقدامات ایران از سوی جامعه جهانی به اندازه کافی شناخته نشده است؟

داناپالا: اگر در سرتاسر جهان به کشورهایی که میزبان تعداد زیادی از پناهندگان  هستند نگاهی بیاندازید، متوجه می‌شوید که اکثرشان کشورهایی هستند که اصطلاحا به آن‌ها «پناه‌گاه‌های اولیه» می‌گویند. این کشورها هنگام بحث بر سر پناهندگان  معمولا نادیده انگاشته می‌شوند. برای مثال تانزانیا کشوری است که میزبان جمعیت بسیار بزرگی از پناهندگان است. پاکستان و ایران نیز کشورهایی هستند که میزبان جمعیت بزرگی از پناهندگان هستند. ترکیه، اردن و لبنان نیز از دیگر مناطقی هستند که چنین وضعیتی دارند. اما می‌بینیم که تبلیغات بسیاری درباره مسأله پناهندگان  در اروپا می‌شود، اینکه اروپا چگونه مملو از پناهندگان شده است، اما واقعیت این است که بار اصلی  پناهندگان بر دوش کشورهایی است که در همسایگی مناطقی که پناهندگان از آن فراری هستند، قرار دارند، و در واقع باید بر این کشورها تمرکز کرده و تلاش کرد تا به آن‌ها کمک کرد، کشورهایی که بیشترین بار را بر دوش دارند.

تبلیغات بسیاری درباره مسأله پناهندگان در اروپا می‌شود، اینکه اروپا چگونه مملو از پناهندگان شده است، اما واقعیت این است که بار اصلی پناهندگان بر دوش کشورهایی است که در کنار مناطقی که پناهندگان از آن فراری هستند، قرار دارند

تسنیم: بزرگترین محدودیت یا مشکلی که در انجام مأموریت‌های خود با آن مواجه هستید، چه چیزی است؟

داناپالا: فکر می‌کنم که بزرگترین مشکل و مسأله برانگیختن علایق دیگران نسبت به وضعیت پناهندگان،‌ چه در اینجا و یا هر نقطه دیگر از جهان است. وقتی از علایق سخن می‌گویم، بیش از هرچیزی منظورم بحث مالی است، مسأله‌ای که باعث پیشرفت و اجرای برنامه‌هایمان شده و در یافتن راه‌حل‌ها برای مسائل موجود به ما کمک می‌کند. اما علاوه بر آن، علایق سیاسی و اخلاقی نیز مطرح است. این سه حوزه برای موفقیت در این عرصه بسیار اهمیت دارند. درباره بحران طویل‌المدت پناهندگان افغانستانی که بیش از ۳۰ سال به طول انجامیده است، حفظ این سطح از علایق کار بسیار دشواری است. به همین خاطر ضروری بود که کمیسر عالی سازمان ملل در امور پناهندگان به ایران بیایید و تمرکز رسانه‌ها بار دیگر به این موضوع جلب شود و در نتیجه در مرکز توجه جهانی قرار بگیرد.

تسنیم: طی دوران کاری‌تان در کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان، آیا تجربه بسیار خاصی را داشته‌اید که برایتان بسیار شیرین یا بسیار تلخ باشد؟

داناپالا: یک خاطره دارم که به طور خاص بسیار مثبت و خوب بود. این خاطره مربوط به دوران اولیه اشتغال به کارم در این نهاد بود، زمانی که ۲۳ سال سن داشتم و تازه از دانشگاه دانش‌آموخته شده بودم و به کامبوج اعزام شده بودم. در آن زمان، (در کامبوج) پس از چندین دهه نزاع، در سال ۱۹۹۲ یا ۱۹۹۳ توافق صلحی با میانجی‌گری طرف‌های بین‌المللی به دست آمد و در پاریس منعقد شد. کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان به عنوان بخشی از توافق صلح مسئول پیگیری بازگشت داوطلبانه پناهندگان شد؛ تمامی پناهندگانی که در خارج از کشور به سر می‌بردند، که البته اکثر آن‌ها در کمپ‌های پناهجویان در تایلند به سر می‌بردند. در آن زمان که یک کارمند تازه‌کار کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان بودم، شاهد پیوند دوباره یک دختر و مادرش بودم. این دو برای مدت ۱۷ سال از یکدیگر جدا شده بودند. این جدایی در آشوب‌های دوران جنگ ایجاد شده بود، و دختر به یک کمپ پناهندگان اعزام شده بود اما مادرش در کامبوج باقی مانده بود. و مشاهده این پیوند دوباره، که دختر خودش صاحب فرزند شده بود و آن‌ها را به مادرش معرفی می‌کرد، و مادربزرگ و نوه‌ها پیشتر هرگز همدیگر را ملاقات نکرده بودند، بسیار دلگرم کننده بود. این ماجرا که یکی از اولین تجاربم بود، مرا تشویق کرد تا در کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان باقی بمانم و در آن فعالیت داشته باشم.

اما درباره خاطرات دشوار باید بگویم که متأسفانه تعدادشان زیاد است. زیرا وقتی درباره کوچ اجباری در نقاط مختلف جهان سخن می‌گویید، شرایط شوک‌آوری هستند، من پناهندگان  بسیاری را ملاقات کردم که به تازگی خانه و کاشانه خود را ترک کرده، از مرزها عبور کرده و وارد یک کشور میزبان شده‌اند. این خاطرات بسیار دشوار و شوک‌آور هستند و نمی‌توان به راحتی با آن‌ها کنار آمد، اما مطمئنا به سختی آنچه که خود پناهندگان تجربه کرده‌اند، نیست.

خوشبین بودن لازمه کار در سازمان‌هایی همچون کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان است. اگر فرد خوش‌بینی نباشید، کار بسیار دشوار می‌شود. شما این ضرب‌المثل را شنیده‌اید که نیمی از لیوان پر است و یا نیمی از لیوان خالی است. من کسی هستم که نیمه پر لیوان را می‌بینم

تسنیم: آیا مسائل مرتبط با پناهندگان  روی زندگی شخصی شما تأثیر داشته است؟ تا کنون پیش آمده است که احساس ناامیدی کنید یا اینکه امیدوار به حل مشکلات باشید؟ و وقتی احساس ناامیدی می‌کنید، برای آرام کردن احساس‌تان چه کاری می‌کنید؟

داناپالا: من اغلب می‌گویم که خوشبین بودن لازمه کار در سازمان‌هایی همچون کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان است. اگر فرد خوش‌بینی نباشید، کار بسیار دشوار می‌شود. شما این ضرب‌المثل را شنیده‌اید که نیمی از لیوان پر است و یا نیمی از لیوان خالی است. من کسی هستم که نیمه پر لیوان را می‌بینم. وقتی دچار چالش‌های بسیاری می‌شویم، به شخصه تلاش می‌کنم تا در وضعیت ساختارشکنی کنم، و یک گام روبه‌جلو بردارم، حتی زمانی که وضعیت بسیار دشوار و سنگین باشد. به این ترتیب با برداشتن حتی یک گام، اینگونه به نظر می‌آید که مشکل حل خواهد شد. وقتی به وضعیت پناهندگان  نگاه می‌کنم می‌بینم که در شرایط بسیار دشواری به سر می‌برند و چالش‌های فراوانی پیش روی خود دارند، اما وقتی که برنامه پوشش بیمه خدمات درمانی، فرمان مقام معظم رهبری ایران و تأثیر این برنامه‌ها بر زندگی پناهندگان را در این کشور نگاه می‌کنم، شرایط مساعدتر و امیدوارکننده به نظر می‌رسد، زیرا شاهد آن هستید که تأثیر مثبتی داشته‌اند و این موضوع به شما انگیزه می‌دهد تا به کار خود ادامه دهید.

منبع : سایت آژانس پناهندگان سازمان ملل متحد در ایران