بایگانی برچسب‌ها : حقوق زنان

حق دادخواهی سازمان‌های مردم‌نهاد

سازمان‌های مردم نهاد حق دارند در موارد مصرح در قانون اعلام جرم نمایند. در روند قانون‌گذاری نوین، مطابق با اصلاحات صورت گرفته در قانون آیین دادرسی کیفری مورخ ۱۳۹۲، قانون‌گذار حق دادخواهی را برای سمن‌های داخلی محفوظ دانسته است. ماده ۶۶ قانون آیین دادرسی کیفری در این‌باره می‌گوید: «سازمان‌های مردم‌نهادی که اساسنامه آن‌ها درباره حمایت از اطفال و نوجوانان، زنان، اشخاص بیمار و ناتوان جسمی یا ذهنی، محیط‌زیست، منابع طبیعی، میراث فرهنگی، بهداشت عمومی و حمایت از حقوق شهروندی است، می‌توانند در زمینه‌های فوق اعلام جرم کنند و در تمام مراحل دادرسی شرکت نمایند.»

لازم به ذکر است تبصره ۳ این ماده، دایره شمول این ماده را محدود کرده است. بدین ترتیب تنها آن تعداد از سمن‌ها که نام آن‌ها در ابتدای هر سال توسط وزیر دادگستری با همکاری وزارت کشور تهیه و به تصویب رییس قوه قضاییه می‌رسد، حق تعقیب دعوای عمومی به نفع این دسته از افراد را دارا می‌باشند نه کلیه سازمان‌های مردم ‌نهاد ثبت شده.

همچنین در اصلاحات سال ۱۳۹۴ که تبصره‌ای به این ماده اضافه شد، اختیار عمل این سمن‌ها محدود گردید. بر این مبنا مطابق تبصره ۴ این ماده اصلاحیه مورخ ۱۳۹۴/۳/۲۳: «اجرای این ماده با رعایت اصل یکصد و شصت و پنج (۱۶۵) قانون اساسی است و در جرایم منافی عفت، سازمان‌های مردم‌نهاد موضوع این ماده می‌توانند با رعایت ماده ۱۰۲ این قانون و تبصره‌های آن تنها اعلام جرم نموده و دلایل خود را به مراجع قضایی ارائه دهند و حق شرکت در این جلسات را ندارند.»

با وجود انتقادهای فراوان مبنی بر تنگ شدن دایره اختیارات سمن‌ها، در شرایطی که پیش از آن سازمان‌های مردم‌نهاد حق دادخواهی نداشتند، اصل تصویب این ماده حق سمن‌ها بر تعقیب دعوای عمومی از ابتکارات قانون‌گذار بوده و گامی بزرگ در جهت احقاق حق این دسته از افراد آسیب‌دیده است.

بدین ترتیب انجمن حامی به عنوان یک سازمان مردم‌نهاد داخلی فعال در حوزه زنان و کودکان پناهنده، وظیفه خود می‌داند در راستای آرمان‌های حق‌طلبانه خود مطابق نص قانون آیین دادرسی کیفری، پیگیر اجرای عدالت باشد.

وزیر امور زنان افغانستان : زنان افغانستانی در فضای مهاجرت در ایران بخوبی رشد کرده‌اند

وزیر امور زنان افغانستان گفت: زنان مهاجر افغانستانی خوشبختانه در فضای مهاجرت رشد بسیار خوبی در عرصه‌های مختلف علمی، فرهنگی و هنری داشته اند که باید از جمهوری اسلامی ایران تشکر کرد که علیرغم تمانی مشکلات، زمینه حضور فرزندان ما را در مراکز آموزش عالی و دیگر مراکز فرهنگی و هنری فراهم ساخته اند.
13960209000629636290619210121923_15885_PhotoL

«دلبر نظری» وزیر امور زنان افغانستان در گفت‌وگو با خبرنگار سایت افغانستان خبرگزاری فارس، هدف از سفر خود به ایران را تشریح کرد و گفت: من به دعوت «شهیندخت مولاوردی» معاون ریاست جمهوری ایران در امور زنان و خانواده به ایران سفر کرده‌ام و هدف از این سفر شرکت در اجلاس وزیران زن کشورهای اسلامی است که در مشهد برگزار خواهد شد.

وی افزود: امیدوارم این سفر بتواند دستاوردهای خوبی برای زنان افغانستان که من به نمایندگی از طرف آنها در این کنفرانس شرکت کرده‌ام، باشد و ما تلاش خواهیم کرد تا فعالیت‌ها و دستاوردهای دولت و زنان جامعه افغانستان را به دنیا نشان دهیم.

وضعیت زنان افغانستان با دوران طالبان رشد چشمگیری داشته است

نظری در مورد فعالیت‌های وزارت زنان در سال‌های اخیر گفت: وضعیت امروز زنان با یک دهه قبل و دوران طالبان قابل مقایسه نیست و امروز زنان افغانستان در عرصه‌های علمی، فرهنگی، اجتماعی و تحصیلات آموزش عالی رشد بسیار چشمگیری داشته اند.

وی خاطرنشان کرد: وزارت امور زنان افغانستان دستاوردهای بسیار خوبی در این چند سال اخیر داشته است که از مهم‌ترین آنها می‌توان به زیر ساخت‌های قانونی مربوط به زنان اشاره کرد که چون در گذشته برای بسیاری از موارد قانون مشخصی وجود نداشت، حقوق زنان جامعه نادیده گرفته می‌شد.

نظری تصریح کرد: به منظور حفظ کرامت انسانی زنان و تحکیم بنیاد خانواده قانون خانواده تنظیم و برای تصویب به وزارت دادگستری فرستاده‌ شده است. همچنین برای بهبود اوضاع زنان، قانون منع خشنونت علیه زنان اعلام شده و کمیسیون‌های اختصاصی به ولایت فرستاده شده‌اند تا از نزدیک وضعیت خانواده‌ها و زنان را بررسی کنند.

این عضو کابینه دولت افغانستان افزود: وظیفه وزارت امور زنان حمایت از زنان و کانون خانواده است و  بر اساس آنچه که در قانون اساسی افغانستان آمده و اختیاراتی که قانون داده است، جهت حمایت از زنان و بالا بردن ظرفیت این قشر از جامعه در تمام ولایت افغانستان تلاش خواهد کرد.

وزیر امور زنان دولت افغانستان در مورد فعالیت‌های زنان مهاجر افغانستانی مقیم ایران نیز گفت: یکی از اهداف سفر من به ایران دیدار با زنان و دختران هموطن من است که در ایران زندگی می‌کنند.

وی در ادامه به دیدار با زنان مهاجر افغانستانی که در کنسولگری افغانستان در مشهد برگزار شد، اشاره کرد و افزود: من ضمن دیدار با سرکنسول افغانستان در مشهد با جمعی از زنان و دختران افغانستانی که در مشهد زندگی می‌کنند دیداری داشتم و از اینکه زنان مهاجر ما به توانمندی‌های بسیار خوبی دست یافته‌اند، بسیار خرسندم.

دلبر نظری تصریح کرد: زنان مهاجر افغانستانی خوشبختانه در فضای مهاجرت رشد بسیار خوبی در عرصه‌های مختلف علمی، فرهنگی و هنری داشته اند که باید از جمهوری اسلامی ایران تشکر کرد که علیرغم تمانی مشکلات، زمینه حضور فرزندان ما را در مراکز آموزش عالی و دیگر مراکز فرهنگی و هنری فراهم ساخته اند.

وی در پایان گفت: من در دیدار با زنان مهاجر افغانستانی نظرات و  مشکلات آن را شنیدم و در مذاکراتی که با معاون رئیس جمهور ایران خواهم داشت، آنها را مطرح می‌کنم.

تمامی افراد جامعه باید در مقابل خشونت علیه زنان، سکوت خود را بشکنند

همایش «رفع خشونت علیه زنان؛ چالش‌ها و راهکارها» روز ۱۴ دیماه در دانشگاه شهید بهشتی با حضور معاون زنان و امور خانواده ریاست جمهوری، نماینده سازمان ملل متحد در ایران، جمعی از اساتید دانشگاه، دیگر مسئولان فرهنگی و اجتماعی کشور، حقوقدانان و وکلا برگزار شد. در این همایش ابعاد مختلف حقوقی، بین المللی و حقوق بشری، فراحقوقی (جامعه شناختی، روانشناسی و غیره) مسئله خشونت علیه زنان مورد بررسی اساتید و کارشناسان قرار گرفت.

اتحادیه سراسری کانون های وکلای دادگستری ایران، به عنوان متولی برگزاری این همایش علمی در تشریح انگیزه و دلیل اصلی برگزاری این همایش عنوان نموده است: خشونت علیه زنان یکی از چالش های مهم و عمده در مسیر توسعه ملی است که بخش بزرگی از نیروی انسانی و سرمایه های اجتماعی را درگیر می نماید. همه انسانها، شایسته برابری و صلح و آرامش و امنیت هستند و «حقوقی انسان محور» و عاری از هر نوع نگاه مبتنی بر جنسیت و بر مبنای کرامت انسانی باید ارزش های انسانی را حفظ نماید.

%d9%87%d9%85%d8%a7%db%8c%d8%b4%d9%85%d9%84%db%8c%d8%b1%d9%81%d8%b9%d8%ae%d8%b4%d9%88%d9%86%d8%aa%d8%b9%d9%84%db%8c%d9%87%d8%b2%d9%86%d8%a7%d9%86

معاون امور زنان و خانواده ریاست جمهوری با اشاره به تدوین «لایحه تأمین امنیت زنان در برابر خشونت» در این معاونت گفت: تدوین این لایحه به صورت کارشناسی و با یک دید همه جانبه و جامع صورت گرفته است، حتی بخش هایی از این لایحه که مربوط به کودکان بوده است با ارجاع به مرجع ملی کنوانسیون حقوق کودک تنظیم و بررسی شده است. از موارد مهم پیش بینی شده در این سند، پیشنهاد راه اندازی کمیته تأمین امنیت زنان و همینطور تأسیس صندوق حمایت از زنان بزه دیده است. مریم مولاوردی اظهار کرد: برای توجه به خشونت علیه زنان تنها وضع چند ماده قانونی محدود کافی نیست، بلکه نیازمند اقدامات پیشگیرانه، حفاظت از خشونت دیدگان و وظایف دستگاه های مرتبط با این موضوع به ویژه قوه قضاییه هستیم. وی افزود: از اقدامات حمایتی برای زنان قربانی خشونت ایجاد خانه های امن و خط تلفن بحران و اورژانس اجتماعی توسط سازمان بهزیستی بوده که محقق شده است.

%d9%87%d9%85%d8%a7%db%8c%d8%b4%d9%85%d9%84%db%8c%d8%b1%d9%81%d8%b9%d8%ae%d8%b4%d9%88%d9%86%d8%aa%d8%b9%d9%84%db%8c%d9%87%d8%b2%d9%86%d8%a7%d9%86-1

بهمن کشاورز رئیس اتحادیه کانون های وکلای دادگستری با عنوان اینکه متأسفانه انواع خشونت علیه زنان در کشور ما وجود دارد گفت: با برگزاری این همایش امیدواریم توجه مقامات مسئول به موضوع خشونت علیه زنان جلب شود تا کمتر شاهد خودسوزی‌ها، قتل‌های به ظاهر ناموسی و امثال این مسائل ناراحت کننده باشیم.

دکتر هما داوودی دبیر علمی این همایش نیز با اشاره به وجود نوعی از خشونت پنهان در شرایط کنونی گفت: این نوع خشونت، اجازه فعالیت به زنان و مدیریت در سطوح بالا برای زنان را نمی دهد و سقف شیشه ای نماد موانع و مشکلات زنان به عنوان نوعی از خشونت پنهان است. نائب رئیس اتحادیه کانون های وکلای دادگستری ایران افزود: زمان حاضر از مفهوم سنتی خشونت و صورت کبود فاصله گرفته ایم و خشونت های کلامی، اقتصادی و رفتاری هم در برگیرنده خشونت علیه زن است.

%d9%87%d9%85%d8%a7%db%8c%d8%b4%d9%85%d9%84%db%8c%d8%b1%d9%81%d8%b9%d8%ae%d8%b4%d9%88%d9%86%d8%aa%d8%b9%d9%84%db%8c%d9%87%d8%b2%d9%86%d8%a7%d9%86-3

آیت الله سید محقق داماد سخنران دیگر این همایش درباره راهکارهای رفع خشونت علیه زنان در جامعه گفت: واقعیت اینست که ما به عنوان یک کشور اسلامی که در آموزه های اسلامی خود «اخلاق» را مهمترین رسالت و پیام دین می دانیم، در انتقال مفاهیم اخلاق مداری و مهرورزی به درستی عمل نکرده ایم. استاد دانشگاه شهید بهشتی افزود: قانون؛ آخرین دواست و دوای اول، تزریق عاطفه و عشق در یک خانواده است؛ و آنچه در خانواده نقش اساسی را ایفا می کند، عشق سالاری و محبت است. من از دیدگاه تخصصی و اسلامی؛ تنها راه حل رفع خشونت علیه زنان را توجه و احساس مسئولیت همه مسئولین جامعه و کشور نسبت به این موضوع و با نگاه کرامت محور و عدالت محور می دانم. دکتر سید محقق داماد اظهار داشت: تا زمانیکه اجتهاد مبتنی بر کرامت انسانی در کشور استوار نگردد، نمیتوان با صرف اقدامات حقوقی خشونت علیه زنان را رفع کرد.

%d9%87%d9%85%d8%a7%db%8c%d8%b4%d9%85%d9%84%db%8c%d8%b1%d9%81%d8%b9%d8%ae%d8%b4%d9%88%d9%86%d8%aa%d8%b9%d9%84%db%8c%d9%87%d8%b2%d9%86%d8%a7%d9%86-4

نماینده سازمان ملل متحد در ایران با بیان این که در سراسر جهان از هر ۳ زن یک نفر از خشونت‌های جنسی و جسمی رنج می‌برد، گفت: خشونت‌های جنسی و جسمی علیه زنان هیچ مرز جغرافیایی، اجتماعی و فرهنگی نمی‌شناسد. وی تأکید کرد: در اکثر مواقع این خشونت‌ها از سوی فرد یا خانواده قربانی مسکوت می‌ماند به این علت که آنها نمیخواهند مورد تبعیض در خانواده و جامعه قرار گیرند. این در حالی است که تمامی افراد یک جامعه و مقامات مسئول در سراسر دنیا می‌توانند با به چالش کشیدن فرهنگ خشونت و تبعیض، به این سکوت و بهره کشی‌ها پایان دهند. گری لوییس در ادامه اظهار داشت: سال گذشته تمامی کشورهای دنیا با امضای آرمان‌های توسعه پایدار که آرمان پنجم این سند مربوط به رفع نابرابری ها از جمله نابرابری های جنسیتی است، متعهد شدند گزارش عملکرد و اقدامات خود را در راستای کاهش خشونت علیه زنان به سازمان ملل ارائه دهند تا به پدیده بهره‌کشی، تبعیض تفکرات غلط نسبت به زنان خاتمه داده شود.

معاون سازمان بهزیستی کل کشور نیز با اشاره به خدمات بهزیستی در جهت رفع خشونت علیه زنان در دو سطح پیشگیری و حمایت گفت: اقدامات خوبی از جمله آموزش های پیش از ازدواج، مهارت ارتباط مؤثر و گفتگو و همینطور تأسیس خانه های امن و تلفن اورژانس اجتماعی از سال ۱۳۸۷ صورت گرفته است. اما حضور افراد در آموزش های پیشگیرانه در سطح کشور کافی نیست و باید در این زمینه از روش «بازاریابی اجتماعی» استفاده گردد. دکتر مسعودی فرید اظهار کرد: قطعاً برای رفع کامل خشونت علیه زنان و حمایت از آنان راه ناهمواری پیش رو است؛ اما مطرح شدن چنین موضوعاتی در بستر جامعه کمک می کند تا دغدغه کارشناسان به دغدغه مسئولین کشور تبدیل شود.

%d9%87%d9%85%d8%a7%db%8c%d8%b4%d9%85%d9%84%db%8c%d8%b1%d9%81%d8%b9%d8%ae%d8%b4%d9%88%d9%86%d8%aa%d8%b9%d9%84%db%8c%d9%87%d8%b2%d9%86%d8%a7%d9%86-5

زهرا نعمتی، اولین بانوی ایرانی که موفق به کسب مدال طلا در مسابقات المپیک و پاراالمپیک شده با حضور در این همایش، ضمن شرح یک واقعه که برای وی و بسیاری از زنان موفق در عرصه های ورزشی، هنری و علمی کشور رخ می دهد و به دلیل قوانین موجود نه تنها حقوق این زنان خدشه دار می شود، بلکه سرمایه های اجتماعی کشور و وجهه جهانی ایران با مخاطره روبرو می شود، از همه حقوقدانان حاضر خواست تا با هم اندیشی و یافتن راهکاری برای جلوگیری از امکان ممنوع الخروج شدن زنان توسط مردان مانع هدررفت سالها سرمایه گذاری، برنامه ریزی و افتخار آفرینی زنان شوند.

در ادامه همایش رفع خشونت علیه زنان اساتید دانشگاه از حوزه های مختلف به بررسی موضوع پرداختند:

  • ضرورت آموزش مهرورزی و رعایت کرامت انسانی زنان از سنین ابتدایی و توسط نهادهای زیربط از جمله صدا و سیما و آموزش و پرورش،
  • – تعیین ساز و کارهای قانونی و حقوقی متناسب با جرائم و خشونت های علیه زنان از جمله تجاز و آزار جسمی،
  • – لزوم آشنایی قضات با جنبه های فراحقوقی مسائل زنان اعم از روانشناسی زنان، مسائل جامعه شناختی زنان و غیره،
  • – مقابله با خشونت ساختاری در سطح کلان در جامعه برای کاهش بی عدالتی اجتماعی علیه زنان،
  • -لزوم مقابله با ازدواج کودکان به عنوان یکی از بارزترین مصادیق خشونت علیه زنان و دختران،
  • – تعیین ساز و کارهای حمایت از زنان خشونت دیده و قربانی،
  • – استفاده از رویکردهای نوین مانند عدالت ترمیمی در پاسخ به جرائم و اصلاح مرتکبان خشونت های خانگی و خانوادگی،
  • – لزوم مداخله دستگاه های حمایتی و نظارتی در سطوح مختلف و برنامه ریزی برای اقدامات پیشگیرانه وقوع انواع مختلف خشونت،
  • – لزوم توجه به مسئله خشونت علیه زنان در مخاصمات مسلحانه و اطلاع رسانی و افزایش آگاهی نه تنها زنان بلکه جامعه مردان نسبت به این موضوع با تأکید بر نگاه کرامت محور و انسان محور از جمله راهکارهای ارائه شده در این همایش علمی بود.

 

همه‌ زن‌ها چشم‌های شربت‌گل را ندارند

گفتگوی روزنامه شهروند با گلالی نور صافی، نماینده مجلس افغانستان در روز منع خشونت علیه زنان: 

دو خط مورب اخم، میان دو چشم قهوه‌ای و خال هندو بر گونه راست در صورت «داکتر گلالی نور صافی» است. زنی زاده کابل با نسب بلخی که هر روز روبه‌روی صدها مرد متعصب مجلس افغانستان می‌ایستد و بر حقوق زنان پا می‌فشارد و اکنون که برف سفید از آسمان آبی می‌بارد، میهمانِ سردترین صبح تهران است. میان جمله‌هایش پر از کلمات خوش‌آوای فارسی است که دیری است از یاد ما رفته. مثل وقتی که از «یکبارگی» استفاده می‌کند تا بگوید: «خشونت یکبارگی رخ نداده در افغانستان. حاصل سال‌ها هراس و زخم و جنگ و خون است.» مثل مولانا، شاعر بلخی که قرن‌ها پیش یکبارگی از عافیت بریده بود.

«تولد شهر کابل هستم و مدرسه و مکتب را در کابل خوانده‌ام. برای تحصیلات بالاتر به شهر کریمه‌ شوروی سابق رفتم. مدت هفت‌سال و دوباره برگشتم به افغانستان و در یکی از بیمارستان‌های چشم‌پزشکی افغانستان -نور- مصروف کار بودم. بعدا در جنگ‌های داخلی افغانستان مجبور به ترک وطن شدیم و به جرمنی رفتیم. بعد از این‌که حکومت طالبان سقوط کرد، دوباره برگشتیم به شهر و در مرکزی که به زنان برای درمان صدمات روانی‌ای که در طول جنگ بر آنها وارد شده بود، کمک می‌کرد مشغول کار شدم. تا بالاخره در‌ سال ٢٠٠۵ کاندیدای پست نمایندگی مجلس شدم از ولایت بلخ.» باشنده‌ (شهروند) اصلی ولایت بلخ است. تمام نسبشان از ولایت بلخ بودند و او بعدها باشنده کابل شد. در ‌سال ٢٠٠۵ نخستین‌بار به مجلس نمایندگان رفت تا امروز که دور دوم نمایندگی‌اش را سپری می‌کند، نماینده ولایت بلخ است در شمال افغانستان. به یاد می‌آورد موارد بسیاری از خشونت بر زنان و کودکان افغان را. اما زن‌های مجلس نمایندگان هنوز نتوانسته‌اند قانون منع خشونت را به تصویب نهایی برسانند. «بدترین کارمان در مجلس تاکنون این است.» گلالی صافی اما خوشحال است از این‌که قانون منع آزار و اذیت خانم‌ها و اطفال را توانسته‌اند به تصویب مجلس نمایندگان برسانند؛ «یگانه دستاورد خوبمان این است.»

افغانستان از کشورهایی است که عضو کنوانسیون سیدا (کنوانسیون رفع هرگونه تبعیض علیه زنان) شده اما فضل خدا و فرمان رئیس‌جمهوری همچنان باقی است.

لطایف‌الحیل برای حفظ جان زن

در شهر مزارشریف دفتر دارد. هیچ‌وقت فراموش نمی‌کند آن شب را که زن تلفن زد به دفترش: «می‌خواهند من و طفلم را بکشند.» شوهر این زن در زندان بود و پدرشوهرش تهدید کرده بود که عروس و بچه را می‌کشد. گلالی ماجرا را دقیق به خاطر دارد: «در جای بسیار ناامنی از ولایت ما زندگی می‌کرد. شب‌هنگام زنگ زده بود. گفت پدرشوهرم امشب ما را می‌کُشد. کوشش بسیار کردیم. آن وقت شب به آن منطقه رفتن نتوانستیم. به پلیس منطقه زنگ زدیم. آنها گفتند نیرو کم داریم و نمی‌توانیم کسی را به منطقه بفرستیم.»

گلالی نور صافی فکر بسیار کرد و این راه به ذهنش رسید: «با امام قریه صحبت کردیم. گفتیم به پدرشوهر بگوید که حکومت از تهدید او باخبر شده. ملای مجلس را وظیفه دادیم تا صبح در خانه پدرشوهر باشد تا بتوانیم فردا آن زن را به خانه امن منتقل کنیم.»

صبح از پشت کوه‌های قریه برآمده بود که آمدند و زن را برداشتند و به خانه‌ امن بردند. «دیرزمانی در خانه امن ماند تا خانواده‌شان از هم پاشید. چون خانواده‌اش با مخالفان حکومت همکار بودند، همه به زندان افتادند و این زن دوباره خود را آزاد احساس کرد و به خانه خود بازگشت.»

می‌گوید مردم مدام با او در ارتباط هستند. «اقلاً با تلفن.»

آشوب خاطراتِ زن‌های افغانستان به ذهنش حمله می‌کنند و به زبان می‌آیند. از تجاوز به زنی می‌گوید در «قریه‌ای دور» که یکی از زورمندهای منطقه‌اش به او تجاوز کرده بود. «به خانه امنی در کابل آمده بود. عامل تجاوز یکی از زورمندهای منطقه بود. آن خانم فعلا در یکی از خانه‌های امن شهر کابل است. به خاطر دوری راه به خانه خود رفتن نمی‌تواند. چون ممکن است زورمندها دوباره به او تجاوز کنند.»

– چند ‌سال دارد؟

– ١٨ساله است. نو به هجده رسیده. حتی نخواستیم در مزارشریف نگهش داریم. آوردیمش به کابل.

چشم‌های شربت‌گل

پیش از آن‌که جنگنده‌های شوروی در بمباران ‌سال ١٩٨۴ پدر و مادر شربت‌گل را بکشند، هیچ‌کس از صاحب نگران‌ترین چشم‌های جهان باخبر نبود. استیو مک‌کوری، عکاس نشنال جئوگرافیک، زمانی از او عکس گرفت که در ١٢سالگی به ناصر باغ پاکستان گریخته بود. عکس او در اردوگاه پناهندگان روی جلد نشنال جئوگرافیک رفت تا لقب «مونالیزای جهان سوم» را بگیرد. در ١٩٩٢ با رحمت ازدواج کرد به روستایی در دوردست افغانستان بازگشت. شربت‌گل چهار دختر آورد: روبینا، زاهده و عالیه و دختر چهارم نوزاد بود که مُرد. مک‌کوریِ عکاس در ٢٠٠٢ دوباره شربت‌گل را پیدا کرد و از او عکس گرفت. چشم‌ها همان چشم‌ها بودند: نگران و غلتان در ژرفای صورت. صورتی که زخم‌های ١٧‌سال دربه‌دری داشت. قصه «دختر افغان» هنوز تمام نشده بود. یک ماه پیش او را در پاکستان به جرم جعل کارت هویت پاکستانی بازداشت کردند. ١۵ روز به زندان انداختند و از پاکستان اخراجش کردند. سازمان عفو بین‌الملل و دیگر سازمان‌های حقوق بشری به اخراج او واکنش نشان دادند تا این‌که بلافاصله پس از بازگشت به افغانستان، شربت‌گل را به کاخ ریاست‌جمهوری بردند. جایی که اشرف غنی و همسرش، بانوی اول افغانستان، طی تشریفاتی از او استقبال کردند و کلید خانه‌ای را در دستان او گذاشتند. «رئیس‌جمهوری افغانستان به شربت‌گل وعده داد که برای آموزش فرزندانش و برای درمان او توجه خاص خواهد کرد.»

گلالی نور صافی ماجرای شربت‌گل را خوب به خاطر دارد. اما «مثل شربت‌گل صدها و هزارها زن داریم که به همین مصیبت دچار هستند. شربت‌گل با فوتویی که از او چاپ شد، توجه جهان را به خود جلب کرد. وقتی رئیس‌جمهوری به مشکل او رسیدگی می‌کند بسیارخوب است. اقلاً اگر این زن شربت‌گل نبود شاید ما هیچ خبر نمی‌شدیم که این خانم در زندان است.»

نور صافی معتقد است که اشرف غنی کار نمادین خوبی کرده چون «به خانم‌های دیگر پیام می‌رسد که می‌توانند کسی را به‌عنوان پشتیبان داشته باشند که از حقوقشان دفاع کند. دیگر خانم‌ها هم برای خود شخصیت قایل می‌شوند و می‌گویند ببینید: یکی از خانم‌هایی که شخصیت معروف جهانی شده بود، اقلاً از او دفاع شد. این کار دیگران را هم جرأت می‌دهد که در بعضی مسائل حرف بزنند. چون شرط این نیست که همه چشم‌های شربت‌گل را داشته باشند. همه زن‌ها چشم‌های شربت‌گل را ندارند. استعدادهای دیگری دارند که تبارز بدهند تا بتوانند مثل شربت‌گل مورد حمایت و پشتیبانی قرار بگیرند.»

پناهنده‌ها را دسته‌جمعی برنگردانید

بخار چای روی میز لابی هتل چرخ می‌خورد و بالا می‌رود. سخن به پناهنده‌ها می‌رسد. گلالی دل پری دارد از این موضوع: «بیش از سی‌ سال است که افغان‌ها به شکلی از اشکال در تمام دنیا پناهنده هستند؛ در ایران و پاکستان و جاهای دیگر. زیادتر دلیلش فقر و بیکاری می‌تواند باشد. اما در شرایط فعلی جنگ مهم‌ترین عامل است. مردم به آینده خود ناباور شده‌اند و کوشش می‌کنند جایی باشند که خود را امن احساس کنند و جای امن پیدا کنند.»

از برخورد سیاسی با موضوع پناهنده‌ها گله دارد: «متأسفانه با موضوع پناهنده‌ها در کشورهای پذیرنده برخی اوقات برخورد سیاسی می‌شود، خصوصا در کشورهای همسایه. وقتی روابط دو کشور با هم خوب نمی‌باشد کوشش می‌کنند از پناهنده‌ها استفاده کنند و با فرستادن دسته‌جمعیِ پناهنده‌ها به‌طرف افغانستان، افغانستان را تحت فشار قرار بدهند. در صورتی که افغانستان شرایط پذیرش را ندارد. البته وظیفه خود ماست و هیچ‌وقت نبایدبگوییم دگران این بار را بردارند. اما در قوانین بین‌المللی هست که هر پناهنده‌ای که می‌رود می‌تواند پناهنده بماند و زندگی کند. برخورد سیاسی با این موضوع دردناک است.»

اروپا و معضل پناهنده‌ها را مثال می‌آورد: «در اروپا هم تعداد زیادی از پناهندگان یکبارگی به‌طرف اروپا رفتند و آنها هم همین مسأله را دارند. ما به همه جهان اعلام می‌کنیم که دلیل جنگ افغانستان خود افغانستان نیست. ما می‌گوییم دلیل، جنگ منطقه است. هر وقت جنگ خاموش شود، مردم ما مثل همه مردم جهان خوش دارند در وطن خودشان، جایی که تولد شده‌اند، سکونت داشته باشند تا این‌که در جایی زندگی کنند که غریبه و بیگانه باشند. تا وقتی که شرایط برابر نمی‌شود افغان‌ها نباید به‌صورت جمعی برگردانده شوند. مثلاً پاکستان این تصمیم را گرفته که دسته‌جمعی افغان‌ها را برگرداند. این عملی غیرمعقول است.»

هراس از عساکر بین‌الملل؟

   امروزه اگر مردم افغانستان در خیابان سربازی خارجی مجهز به همه ادوات نظامی ببینند می‌ترسند یا احساس امنیت می‌کند؟

 افغان‌ها مردم بسیار آزادمنشی هستند. هیچ‌وقت در طول تاریخ طرفدار این نبوده‌ایم که کشور اجنبی بر افغانستان حکومت کند یا در آن حضور داشته باشد. اما شرایط فعلی افغانستان بالکل متفاوت است. وقتی عساکر بین‌المللی به افغانستان آمدند، افغانستان واقعاً در حالت عجیبی بود. تروریسم تهدید مستقیم داشت. وقتی قبل از طالب‌ها روسیه از افغامستان برآمد، اینها بین خود به هم چسبیدند و کابل تقریباً هشتاد فی‌صد ویران شد. این ترسی است که هنوز بین مردم موجود است و هنوز هم از این می‌ترسند که خدای ناخواسته سال‌های هفتاد که سال‌های برآمدن روس‌ها بود، دوباره تکرار شود. یگانه منزله‌ای که مردم به آن خوش بودند و هستند که عساکر غربی و آمریکایی در افغانستان باشند این است. و حال هم با وجودی که افغانستان پلیسش به پنجاه‌هزار می‌رسد هنوز هم تهدیدهای بسیار عمده است در بعضی‌جاها که درخواست کمک از عساکر خارجی می‌کنند. نیاز است به دو دلیل: اول این‌که افغانستان از مصونیت خود مطمئن نیست، دوم، هراس از تجربه تلخ سال‌های هفتاد و  حمله روسیه.

مردم به دیدن عساکر خارجی و افغانستانی مجهز، عادت دارند. چون مستقیماً تهدیدی از طرف اینها در شهرها دیده نشده. مردم بی‌تفاوت شده‌اند. اما به خاطر وحشت از تروریسم و دشمنانِ مردم، ترجیح می‌دهند عساکر بین‌الملل باشند تا تروریسم. هیچ نیست که ختم بشود این هراس و ظلم.

حضور فیزیکی زن‌ها در مجلس

٢۵‌درصد نمایندگان مجلس افغانستان باید زن باشند و این در قانون اساسی «گنجانیده گشته.» یعنی از ٢۴٩ نماینده، ۶٢ نفر باید زن باشند. «خوبیش این است که مردم به حضور زن در جامعه آهسته آهسته عادت می‌کنند. جامعه به این اعتقاد می‌یابد که تصمیم‌گیری‌ها در سیستم دولتی با حضور خانم‌ها باشد.»

شال سرخ را روی سرش جلو می‌کشد. جرعه آخر چای را می‌نوشد و درباره زن‌های مجلس حرف می‌زند: «بدیهی است که بعضاً زن‌هایی که راه پیدا می‌کنند معنی واقعی موضوع را برآورده نمی‌کنند. آنها فقط از سیستم استفاده می‌کنند، از قانون استفاده می‌کنند تا بیایند مجلس. دردناک است. من خودم انتقادپذیر هستم و می‌فهمم که حضور ما حضور فیزیکی است. مخصوصاً از نظر معنوی کمبودها احساس می‌شود. کمبود از این نظر که کاری که باید اجرا کنیم، اجرا نمی‌شود. وفتی اجرا نشود، انتقاد مردم بجا می‌باشد که بعضاً شکل سمبیلک به خودش می‌گیرد.»

بلخ در ازدواج طفلان استثنا نیست

ولایت بلخ از مناطق آرام افغانستان است. اما گلالی نور صافی معتقد است «اوضاع امنیتی بلخ هم این اواخر دارد کم‌کم خراب‌تر می‌شود. به‌صورت مجموعی افغانستان همه‌اش دچار مشکل امنیتی است. مشکلی بسیار عمده در کل مملکت. تا وقتی این مشکل وجود دارد، ترقی درست کردن نتوانیم. به خانم‌هایی که قصد کار یا تحصیل دارند، رسیدگی نمی‌شود. کسی خود را مسئول نمی‌داند. در خانه می‌مانند. در قسمت زن‌ها خشونت وجود دارد همچنان. طفل‌ها در سن خرد ازدواج داده می‌شوند. که این مشکلات عمده مملکت به‌صورت عموم و به‌طور خصوص بلخ است. هرچند بلخ استثنا نیست. مشکل امنیت مردم را رنج می‌دهد. این است که اطمینان مردم به آینده کم‌رنگ می‌شود.

وقت سفر به مشهد رسیده است. باید به مهرآباد بروند. می‌خواهند به زنان افغانِ ساکن مشهد از قانون منع خشونت علیه زنان بگویند و بیاموزند. گلالی عینکش را برمی‌دارد و شیشه‌اش را پاک می‌کند.

   هنوز هم چشم‌پزشک هستید یا کنار گذاشته‌اید؟

از ٢٠٠۵ به چشم‌پزشکی ادامه نمی‌دهم. هنوز هم وقتی موکلین (مردم) پیش من می‌آیند علاوه بر مشکلات عادی، مشکلات پزشکی هم مطرح می‌کنند. می‌خندم و به طبیب دیگری معرفی‌شان می‌کنم.

به نقل از : روزنامه شهروند

تصویب قانون منع آزار و اذیت زنان و کودکان در افغانستان

مجلس نمایندگان افغانستان، قانون منع آزار و اذیت زنان و کودکان را با اکثریت آرا تصویب کرد.

 فوزیه کوفی، رئیس کمیسیون امور زنان مجلس نمایندگان، گفت: در این قانون انواع آزار و اذیت کلامی، فیزیکی، نوشتاری و تصویری تعریف شده و این اعمال جرم پنداشته شده است.

بر اساس این قانون، کسانی که مرتکب آزار و اذیت زنان و کودکان در محلات عمومی، وسایل نقلیه عمومی و محلات دیگر گردند به جریمه نقدی پنج هزار تا ده هزار افغانی محکوم می‌شوند. مرتکبین آزار و اذیت زنان و کودکان در محل کار، مراکز صحی و مراکز تعلیمی و تحصیلی به جریمه نقدی ده هزار تا بیست هزار افغانی محکوم خواهند شد.

در این قانون آمده است که آزار و اذیت زنان و کودکان در حالاتی که جرم مکررا صورت گیرد، مجرم، استاد، مربی، دکتر یا آمر (رئیس) شخص باشد یا جرم منجر به صدمه جسمی و روانی شخص گردد، حالت جدی تر را به خود گرفته و مجازات به سه ماه تا شش ماه حبس تبدیل می‌شود.

خانم کوفی افزود: از آنجا که پدیده آزار و اذیت زنان و کودکان در افغانستان نو است، تاکنون برای این مشکل چیزی در قوانین پیش بینی نشده بود و تنها در قانون منع خشونت علیه زنان در یک ماده به آن اشاره شده بود.

قانون منع آزار و اذیت زنان که به پیشنهاد کمیسیون امور زنان مجلس نمایندگان ترتیب شده است، دارای سه فصل و ۲۹ ماده است.

مسعوده کروخی، نماینده دیگر مجلس نمایندگان افغانستان، گفت: آزار و اذیت زنان و کودکان در سالهای اخیر به دلیل تراکم نفوس و تبعات منفی جنگ، در این کشور افزایش یافته است که سبب آسیب‌های روحی به زنان و کودکان شده و کاهش مشارکت زنان را در اجتماع به دنبال داشته است.

به گفته وی، در سال ۱۳۹۴ مقرره‌ای برای منع آزار و اذیت زنان و کودکان از سوی وزارت عدلیه ترتیب شده بود که در جریده رسمی نیز منتشر شده است اما از آنجا که مقرره، ضمانت اجرایی ندارد، ضرورت ترتیب قانون منع آزار و اذیت زنان به میان آمد.

وی افزود: در قانون منع آزار و اذیت زنان و کودکان، به دلیل شرایط نامناسب زندانها، طولانی بودن روند رسیدگی به پرونده‌ها و تاثیر بیشتر جریمه نقدی بر شهروندان، بیشتر از مجازات حبس، به مجازات جریمه نقدی توجه صورت گرفته است.

این قانون در مشورت با فعالان مدنی و وزارت عدلیه افغانستان ترتیب شده است. جلوگیری از آزار و اذیت زنان، حمایت از متضررین این آزارها، فراهم نمودن محیط مناسب برای کار و تعلیم و دسترسی به خدمات صحی و آگاهی‌دهی به عموم مردم، از اهداف طرح و تصویب این قانون خوانده شده است.

این قانون در حالی تصویب می‌گردد که آزار و اذیت زنان به خصوص در محلات عمومی و حتی در شبکه‌های اجتماعی بسیاری از زنان افغان را شاکی ساخته بود و اعتراضات زیادی مشمول راهپیمایی‌ها در این راستا راه اندازی شده بود.

منبع: فرهنگ پرس

ملاقات با معین مسلکی و پالیسی وزارت امور زنان افغانستان در کابل

مدیر انجمن حمایت از زنان و کودکان پناهنده با مسئولین وزارت امور زنان افغانستان دیدار کرد. فاطمه اشرفی در این دیدار، ضمن معرفی فعالیت های انجمن حامی در حوزه توانمندسازی زنان پناهنده و مهاجر در ایران، به فعالیت های گسترده این انجمن از سال ۲۰۰۳ در افغانستان در حوزه حقوق و توانمندسازی زنان اشاره کرد. وی اظهار کرد: امیدواریم زمینه ای فراهم گردد تا دستاوردهای زنان افغانستانی مقیم ایران را به کشور افغانستان انتقال دهیم، و روابط فیمابین مستحکم تر از گذشته گردد.

معین مسلکی و پالیسی وزارت امور زنان افغانستان نیز با تأکید بر ضرورت افزایش تعاملات و همکاری های مشترک میان زنان ایران و افغانستان، اظهار کرد: آنچه که ما را به هم نزدیک می کند، زبان، دین، و زمینه های مشترک فرهنگی است. خانم سپورمی وردک اظهار امیدواری کرد با توجه به این زمینه های مشترک افغانستان بتواند از آموخته ها و تجربیات کشورهای اسلامی همسایه به ویژه ایران در حوزه زنان استفاده نماید.   وی افزود: افغانستان به صورت جدی نیاز به حمایت کشورهای اسلامی در حوزه های مختلف از جمله توانمندسازی در دو بخش اقتصادی و اجتماعی دارد.

فاطمه اشرفی نیز آمادگی انجمن حامی برای هرگونه همکاری در حوزه ظرفیت سازی کارآفرینی برای زنان افغانستانی را  اعلام کرد.