بایگانی دسته بندی ها: اخبار شبکه

نشست بررسی روند ثبت نام کودکان پناهنده و مهاجر در سال تحصیلی آینده با حضور اعضای شبکه یاری کودکان

نشست هم اندیشی بررسی روند ثبت نام دانش آموزان مهاجر و پناهنده در سال تحصیلی جدید، پنجشنبه ۱۱ مرداد ماه، در دفتر مرکزی انجمن حامی در تهران برگزار شد.

حامی در این جلسه، میزبان جمعی از مدیران و فعالان سازمان های مردم نهاد عضو شبکه یاری کودکان بود. در این جلسه مدیران محترم NGOهایی از جمله خانه کودک ناصر خسرو٬ خانه کودک محمود آباد٬ خانه کودک شوش و انجمن پرنده درخت کوچک٬ به بیان تجارب شان در زمینه ثبت نام دانش آموزان مهاجر و پناهنده و فعالیت ها و مسایل مربوط به آن پرداختند. همچنین در این نشست٬ تاکید انجمن حامی و اعضای شبکه یاری کودکان بر این بود که برخورداری از خدمات آموزشی و تحصیلی٬ مطابق کنوانسیون حقوق کودک٬ یکی از حقوق غیر قابل انکار کودکان میباشد.

فاطمه اشرفی٬ مدیر عامل انجمن حامی، از حامی به عنوان تسهیلگری در پیشبرد ابعاد قانونی و اجتماعی آموزش کودکان مهاجر و پناهنده در ایران یاد کرد که در حال حاضر با در دست داشتن مراکز آموزشی پایه در تهران٬ مشهد٬ سمنان و قم٬ تلاش کرده است تا کودکان بازمانده از تحصیل پناهنده و مهاجر در ایران را زیر چتر حمایتی خود قرار دهد. ایشان همچنین با تاکید بر لزوم همفکری نهاد های فعال در حوزه کودکان، این همکاری را راهی به سوی دستیابی به تحلیل های عمیق تر از وضعیت مهاجرت و کودکان پناهنده و مهاجر و ایجاد فضای تحصیلی گشوده تری برای کودکان پناهنده و مهاجر دانست.

photo_2018-08-15_16-52-09

در بخش های دیگر این هم اندیشی، پرسش ها و پاسخ هایی پیرامون مسایلی همچون فرآیند ثبت نام و چالش های در حال حاضر آن و نظارت بر سازمان های مربوط به صدور برگه های حمایت تحصیلی بیان شد.

در پایان٬ انجمن حامی از پیگیری وضع کودکان محروم از تحصیلی که تحت پوشش سازمان های عضو شبکه یاری کودکان هستند، خبر داد و مقرر شد که سازمانهای عضو این شبکه، لیستی از کودکان بزمانده از تحصیل را جهت ثبت نام در سال جدید تحصیلی به مرکز حامی ارائه دهند تا پیگیری های مربوطه هر چه سریعتر انجام شود تا در سال تحصیلی پیش رو شاهد کاهش چشمگیر آمار کودکان بازمانده از تحصیل باشیم.

photo_2018-08-15_16-52-27

بیانیه نخستین نشست منطقه ای سازمانهای غیر دولتی برای بررسی

بیانیه نخستین نشست منطقه ای سازمانهای غیر دولتی برای بررسی

فرصت ها و چالشهای فراروی پناهندگان و بازگشت کنندگان افغان

۲۳  فروردین ماه ۱۳۹۲/ تهران

بیش از ۳۰ سال از آغاز موج پناهندگی و مهاجرت از افغانستان به خارج از مرزهای این کشور می گذرد و امروز افغانستان دارای بیشترین تعداد پناهنده در سایر کشورهای دنیا می باشد و این در حالی است که بعد از تغییر نظام سیاسی در افغانستان از سال ۲۰۰۲ و با وجود مشارکت حداکثری جامعه بین المللی در مسیر بازسازی همه جانبه این کشور ، هنوز موانع بسیار جدی و تعیین کننده ای بر سر راه توسعه یافتگی این کشور و بازگشت میلیونها شهروند افغان به خانه و شهر خود با طیب خاطر و آرامش کامل وجود دارد.

نشست منطقه ای سازمانهای غیر دولتی برای بررسی”  چالشها و فرصت های فراروی پناهندگان و بازگشت کنندگان افغان به کشورشان “ که در روزهای ۲۲ و ۲۳ فروردین ماه ۱۳۹۲ در تهران برگزار گردید ؛  فرصتی بود تا برای نخستین بار بعد از ۳ د .

در پایان این نشست دو روزه جدی ترین نگرانی های مطرح شده توسط شرکت کنندگان در بیانیه پایانی به شرح زیر اعلام  می گردد .

۱-شرکت کنندگان در نشست منطقه ای تهران بر این باورند که روند نگران کننده پیشرفت در بازسازی افغانستان برای آماده سازی زیر ساخت های عمرانی ، اداری ، اقتصادی ، اجتماعی ، آموزشی و بهداشتی این کشور در کنار ناکامی مذاکرات مربوط به صلح و افزایش تهدیدات امنیتی که منجر به افزایش هزینه های  بی پایان نظامی گری و کاهش امید به بهبود و تغییر مثبت در این کشور شده است به شدت بر روند بازگشت پناهندگان افغان و ادغام پایدار بازگشت کنندگان به دلیل شکاف عمیق سطح دسترسی به خدمات و امکانات رفاهی و اجتماعی در کشورهای میزبان و داخل افغانستان ، تاثیر منفی گذاشته است .

علاوه بر اینکه تغییر دائمی شرایط منطقه ای و بین المللی نیز خود عاملی برای تغییر جایگاه و اولویت توجه مجامع بین المللی به  افغانستان و نیز میلیونها پناهنده افغان شده است که بدون هر گونه امیدی در بهبود وضعیت کشورشان در وضعیت ناپایدار و نگران کننده در کشورهای میزبان به سر می برند .

از این رو شرکت کنندگان در نشست منطقه ای تهران بر این باورندکه از جمله دلایل جدی برای عدم تمایل پناهندگان افغان برای بازگشت  به کشورشان و نیز ادغام در ساختار اجتماعی و سیاسی این کشور ؛ به صورت مستقیم به وضعیت ناپایدار امنیت عمومی در افغانستان و نیز فقدان حداقل امکانات ضروری برای زندگی در این کشور علیرغم صرف منابع سرسام آوری است که در ۱۰ سال گذشته به نام  افغانستان هزینه شده است که بیش از هر چیز صرف تقویت پایگاه های نظامی و هزینه های امنیتی به جای بهبود شرایط حداقلی برای مردم این کشور شده است .

در این زمینه ایجاد و تقویت تسهیلات زیر بنایی همچون سرپناه ، بهداشت ، آب آشامیدنی سالم ، مکتب و … توسط دولت افغانستان و با حمایت همه جانبه مجامع بین المللی می تواند زمینه ساز بازگشت پایدار پناهندگان و پناهجویان افغان به کشورشان را فراهم آورد و  لذا ضرورت دارد تا بهبود نسبی شرایط اولیه در افغانستان و آمادگی این کشور برای پذیرش داوطلبانه و پایدار شهروندان بی شمارش که در اقصی دنیا به صورت پناهنده به سر می برند ، این کشور کماکان از مرکز توجه کمک های بین المللی خارج نگردد و در عین حال تا رسیدن به وضعیت ایده آل ، مسئولیت همه جانبه جامعه جهانی برای کمک به کشورهای میزبان منطقه که علیرغم تمام محدودیت های اقتصادی و اجتماعی ، میزبانی میلیونها پناهنده افغان را بیش از ۳ دهه بر عهده داشته اند مورد تاکید مجدد قرار گیرد .

۲-براساس یافته های گزارش توسعه ی انسانی سازمان ملل متحد( ۲۰۰۵ و ۲۰۱۱ ) ، هر گونه جابجایی انسانی می تواند اثرات گوناگون مثبت و منفی بر روند توسعه در دیگر جوامع بر جای بگذارد. از این رو ، شرکت کنندگان در نشست منطقه ای تهران بر این باور ند که رسیدگی به مسایل جمعیت میلیونی پناهندگان افغان را نمی توان در محدوده مسئولیت ملی کشورهای میزبان خلاصه نمود و ضروری است در سطحی گسترده تر از جهت ارائه راهکارها ؛ برنامه ها و حمایت های بین المللی به آن نگریسته شود . از این رو، نقش آفرینان جهانی همچون سازمان های بین المللی و کشورهای توسعه یافته  مسئولیت کلانی در پشتیبانی از مشکلات و مسایل خاص مربوط به پناهندگان در کشورهای میزبان و رسیدگی به مسایل ویژه آنان  را دارند. کشورهایی که در طول بیش از ۳ دهه علیرغم تمام مشکلات اقتصادی ، اجتماعی ، بهداشتی و آموزشی خود پذیرای جمعیت میلیونی پناهندگان و مهاجرین افغان بوده اند .

در این میان،  برخی از محدودیت های سیاسی و اقتصادی اعمال شده علیه برخی از دولت های میزبان ، تأثیر منفی مستقیم بر جامعه پناهندگان افغان داشته و داردکه به عنوان مثال از اعمال تحریم های بین المللی بر جمهوری اسلامی ایران می توان یاد کرد که در کنار تغییر سیاست های کلان اقتصادی کشور ، فشارهای  غیر قابل جبرانی بر بدنه نحیف این جامعه آسیب پذیر از جهت سطح خدمات و نیز شمار  افراد تحت پوشش حمایت های اجتماعی وارد نموده است .

در عین حال  ایجاد و توسعه فرایند گفتگو و همکاریهای همه جانبه میان سازمانهای دولتی ، دفاتر کشوری و منطقه ای کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل ؛ سازمانهای  غیر دولتی محلی و بین المللی به منظور افزایش سطح و کیفیت خدمات رسانی به گروه های آسیب پذیر پناهنده  افغان در کشورهای میزبان  با تاکید بر زنان و کودکان پناهنده  و نیز تمرکز بر برنامه های میان مدت و دراز مدت آموزش های رسمی و مهارتی که موجب توانمندی بیشتر پناهندگان و آماده سازی آنان برای بازگشت پایدار به کشورشان را فراهم می کند ، از جمله پیشنهادات شرکت کنندگان در نشست منطقه ای تهران بوده است .

۳-شرکت کنندگان در این نشست بر این باورند که سازمانهای غیر دولتی ملی و بین المللی بعنوان عناصر  اصلی در پیشبرد برنامه ها و راهبرد های محلی برای ایجاد تغییرات مثبت در وضعیت پناهندگان و بازگشت کنندگان افغان با کوله باری از تجارب ارزشمند ؛  نقش غیر قابل انکاری در بهبود وضعیت و تغییر جایگاه اجتماعی پناهندگان افغان  در کشورهای میزبان و نیز گروه های بی شماری از مردم افغانستان در داخل کشور  ٰ، در مسیر دستیابی به حقوق اولیه و حفظ کرامت انسانی آنها داشته و دارند و از آنجائیکه به دلیل طبیعت و ماهیت ساختاری خود نزدیکترین ارتباط و تعامل را با جامعه محلی در داخل افغانستان و نیز پناهندگان افغان در کشورهای میزبان داشته اند ، ضروری است تا زمینه افزایش مشارکت آنها برای طرح نقطه نظرات و راهکارهای عملی در مسیر سیاست گذاریها  و برنامه ریزی های مربوط به این گروه کلان فراهم آید .

در این روند ضروری است تا اقدامات لازم برای :

الف – شناسایی و ایجاد مکانیزم های لازم برای افزایش تعاملات منطقه ای میان سازمانهای غیر دولتی محلی و بین المللی  فعال در حوزه پناهندگان و بازگشت کنندگان افغان در کشورهای میزبان و نیز در داخل افغانستان فراهم آید.

ب-  کاربردی نمودن اطلاعات و تجربیات موجود ؛ در مسیر افزایش بازگشت داوطلبانه پناهندگان افغان ؛ ادغام پایدار در جامعه محلی خود و نیز  بهبود وضعیت پناهندگان در کشورهای میزبان صورت پذیرد .

ج – ظرفیت سازی برای سازمانهای غیر دولتی محلی از طریق افزایش تعاملات سازنده با سایر سازمانهای بین المللی و  منطقه ای به عنوان مناسب ترین و در دسترس ترین گزینه ارتباط سالم و پایدار با پناهندگان افغان و نیز بازگشت کنندگان در افغانستان انجام پذیرد .

اقدامات پیشنهادی :

  ایجاد شبکه ارتباطی منسجم و هدفمند میان سازمانهای غیر دولتی محلی و بین المللی شرکت کننده در نشست و توسعه آن با حضور سایر نقش آفرینان بالقوه در کشورهای مبدا و میزبان به منظور تبادل اطلاعات و تجارب میدانی  ؛ همکاری های مشترک و ارائه راهکارهای عملی برای بهبود وضعیت گروههای آسیب پذیر جامعه پناهندگان در کشورهای میزبان و نیز بازگشت کنندگان به افغانستان .

گسترش ارتباط با سایر شبکه های تخصصی فعال در منطقه آسیا و اقیانوسیه از جمله ( APRRN) به منظور برخورداری از تجارب و توانائیهای بالقوه و بالفعل آنها برای حمایت هر چه بیشتر از پناهندگان افغان در منطقه .

  نیازسنجی و برگزاری دوره های آموزشی مورد نیاز برای سازمانهای غیر دولتی محلی و …..در داخل افغانستان و نیز کشورهای میزبان به منظور افزایش سطح خدمات رسانی به پناهندگان و بازگشت کنندگان افغان .

برگزاری نشست های ادواری منطقه ای در هر ۳ کشور ( ایران ، افغانستان و پاکستان ) با حضور اعضا و نیز سایر نقش آفرینان دولتی و بین المللی به منظور بررسی و انجام پیگیریهای مربوط به روند پیشرفت اهداف مورد نظر .

گزارش نشست منطقه ای ” سازمانهای غیر دولتی برای بررسی فرصت ها و چالشهای فراروی پناهندگان و بازگشت کنندگان افغان “

گزارش نشست منطقه ای

” سازمانهای غیر دولتی برای بررسی فرصت ها و چالشهای فراروی پناهندگان و بازگشت کنندگان افغان “

تهران / ۲۲ و ۲۳ فروردین ۱۳۹۲

 

بیش از ۳۰ سال از آغاز موج پناهندگی و مهاجرت از افغانستان به خارج از مرزهای این کشور می گذرد و امروز افغانستان دارای بیشترین تعداد پناهنده و مهاجر در سایر کشورهای دنیا می باشد و این در حالی است که بعد از تغییر نظام سیاسی در افغانستان از سال ۲۰۰۲ و با وجود مشارکت حداکثری جامعه بین المللی در مسیر بازسازی همه جانبه این کشور ؛ هنوز موانع بسیار جدی و تعیین کننده ای بر سر راه توسعه یافتگی این کشور و بالتبخ بازگشت پایدار میلیونها شهروند افغان به خانه و شهر خود با طیب خاطر و آرامش کامل است .

و از سویی دیگر تغییر دائمی شرایط منطقه ای و بین المللی نیز خود عاملی است برای تغییر جایگاه و اولویت توجه به  افغانستان و نیز میلیونها پناهنده افغان که بدون هر گونه امیدی در بهبود وضعیت کشورشان در وضعیت ناپایدار و نگران کننده در سایر کشورهای دنیا و از جمله ایران و پاکستان به سر می برند . وضعیتی که ضرورت دارد تا بهبود نسبی شرایط اولیه در افغانستان و آمادگی این کشور برای بازگشت داوطلبانه و پایدار شهروندان بی شمارش که در اقصی دنیا به صورت پناهنده به سر می برند ؛ کماکان از مرکز توجه کمک های بین المللی خارج نگردد و در عین حال تا رسیدن به وضعیت ایده آل ؛ مسئولیت همه جانبه جامعه جهانی برای کمک به کشورهای میزبان منطقه که علیرغم تمام محدودیت های اقتصادی و اجتماعی ؛ میزبانی میلیونها پناهنده افغان را بیش از ۳ دهه بر عهده داشته اند مورد تاکید مجدد قرار گیرد .

در همین راستا نخستین نشست منطقه ای سازمانهای غیر دولتی و بین المللی فعال در حوزه پناهندگان از ایران ؛ پاکستان و افغانستان در روزهای ۲۲ و ۲۳ فروردین سالجاری و در تهران برگزار گردید .

فاطمه اشرفی رئیس هیات مدیره انجمن حمایت از زنان و کودکان پناهنده ( حامی ) که برگزار کننده و میزبان این نشست در ایران بوده است در پاسخ به مهمترین اهداف اجرای این برنامه می گوید :

بعد از ۳۰ سال از حضور پناهندگان و مهاجرین افغان در ایران و سایر کشورهای منطقه و تبعات اجتناب ناپذیر این حضور درازمدت که از جنبه های گوناگون اجتماعی ؛ فرهنگی ؛ اجتماعی و حتی سیاسی قابل بررسی و تحقیق است برای اولین بار این فرصت فراهم شد تا سازمانهای غیر دولتی محلی و بین المللی که در کشورهای منطقه از جمله افغانستان ؛ ایران و پاکستان در حوزه پناهندگان و مهاجرین افغان و نیز بازگشت کنندگان به افغانستان فعالیت می نمایند گرد هم آیند تا زمینه مبادله اطلاعات ؛ تجربیات و نیز توسعه ارتباطات منطقه ای برای همکاریهای موثر تر در مسیر بهبود وضعیت زندگی پناهندگان در کشورهای میزبان و نیز تسهیل زمینه های بازگشت پایدار و شرافتمندانه پناهندگان و مهاجرین افغان به کشورشان فراهم آید .

در این نشست همچنین سازمانهای غیر دولتی شرکت کننده از کشورهای منطقه این امکان را یافتند تا برنامه های کشوری مربوط به فرصت ها و چالشهای فراروی پناهندگان و نیز بازگشت کنندگان افغان را ارائه و به بررسی نقاط ضعف و قوت آن بپردارند .

در پایان این نشست ؛ شرکت کنندگان با ارائه بیانیه ای ؛ افزایش همکاریهای منطقه ای و تشکیل شبکه ارتباطی میان سازمانهای غیر دولتی داخلی و بین المللی فعال در منطقه را زمینه ای برای پیشبرد برنامه ها و راهبرد های محلی برای ایجاد تغییرات مثبت در وضعیت پناهندگان و بازگشت کنندگان افغان به کشورشان دانستند .

در عین حال که ورود به موضوع پناهندگان و مهاجرین افغان که قدمتی بیش از سه دهه را به خود اختصاص داده است ؛ مستلزم در نظر گرفتن تمام جوانب اجتماعی ؛ فرهنگی و اقتصادی به این پدیده انسانی می باشد که  تعریف و ارائه برنامه های هدفمند برای افزایش توانمند یهای فردی و اجتماعی جوانان پناهنده افغان در کشورهای میزبان به منظور آماده سازی آنها برای مشارکت حداکثری در توسعه اجتماعی و سیاسی کشورشان افغانستان از ضرورت های اجتناب ناپذیر است .

ضمن اینکه افزایش سهم مشارکت جامعه بین المللی در موضوع پناهندگان و کمک به کشورهای میزبان که در سخت ترین ایام میزبان جمعیت میلیونی پناهندگان و مهاجرین افغان در کشورهای خود بوده اند نیز مورد تاکید قرار گرفت . موضوعی که متاسفانه به دلیل بروز سایر بحران های منطقه ای و بین المللی از نقطه توجه کمک های بشر دوستانه بین المللی خارج شده و محدودیتهای اقتصادی و سیاسی جامعه بین المللی بر برخی کشورهای میزبان از جمله ایران ؛ مانعی برای دسترسی مناسب جامعه پناهندگان مقیم کشور از خدمات اجتماعی ضروری را فراهم آورده است .

این نشست با حضور بیش از ۴۰ سازمان غیر دولتی ؛ بین المللی ؛ دولتی و آژانسهای سازمان ملل در ایران و کشورهای منطقه از جمله افغانستان ؛ ایران و پاکستان برگزار شد .

گزارشی از نخستین نشست منطقه‏ای فرصت‏ها و چالش‏های پیش روی پناهندگان افغان

نسل جدید افغان‏های مهاجر بیگانه با وطن

 شرق: هر دم از این باغ بری می‏رسد. یک روز جنگ است و یه روز تهدید و ماحصل همه این ها فقری است دامنگیر برای کشورهای آسیب از جنگ و تباهی. سازمان های جهانی و نهادهای مدنی این روزها ادبیات تازه‏ای را به کمک‏های مالی خود اضافه کرده‏اند؛«پناهندگان سوری» و خلق این واژه در ادبیات تازه کمک‏های مالی آنها موجب شده تا سرانه کمک به پناهندگان افغان از حالت اضطرار درآمده و در اولویت‏های بعدی قرار گیرد. مساله ای که بدون تردید وضعیت زندگی، سلامت، بهداشت و آموزش افغان‏های مهاجر در ایران و پاکستان را با مشکلات عمده مواجه خواهد کرد. مهاجرانی که هنوز طعم زندگی در کمپ های پاکستان را می چشند و زندگی شان در ایران نیز پس از اجرا شدن هدفمندی یارانه ها با موجی از گرانی و تورم همراه شده است.

 نشست منطقه‏ای فرصت‏ها و چالش‏های پیش روی پناهندگان افغان برای نخستین بار فرصتی شد تا نمایندگانی از کشورهای پاکستان و افغانستان و ایران و سازمان های بین المللی حاضر در این سه کشور دور یک میز بنشینند و بعد از سی سال درباره مسائلی بگویند که شباهت‏های زیادی به هم دارد. هدف این بود تا از اتلاف وقت و انرژی و تکرار موازی کاری‏ها جلوگیری شود. نمایندگان سازمان‏های مردم‏نهاد این سه کشور در کنار ان.جی.او های بین المللی به این نتیجه رسیدند که باید شبکه‏ای از روابط و اطلاعات کاری میان فعلان مدنی به وجود آید و اطلاعات و برنامه ها مدام میان افراد رد و بدل شود؛ همان شبکه‏سازی های ملی و منطقه ای که بارها از آن سخن به میان آمده بود.

زندگی بلاتکلیف پناهندگان افغان ساکن در پاکستان

 اما نشست منطقه ای تهران به دعوت ان.جی.اوی «حامی»، فرصتی برای بیان دغدغه‏های ملی و منطقه‏ای بود،. عمده‏ترین مشکل سر ریز کمک‏های مالی از پناهندگان افغان به پناهندگان «سوری» بود و اینکه تولید جنگ‏های منطقه‏ای تا چه میزان بر زندگی روزمره مهاجران ساکن در گوشه و کنار تاثیرگذار بوده است. آن هم در شرایطی که هنوز تکیف نزدیک به یک میلیون پناهنده رسمی و سه میلیون پناهنده غیر رسمی در ایران مشخص نیست و پاکستان نیز سیاست های تازه ای برای بازگرداندن پناهندگان افغان به وطن در دستور کار قرار داده، سیاستی که در نهایت افغان ها را ملزم می کند تا خردادماه خاک این کشور را قطع کنند.

«ربیعه صبری»، یکی از فعالان سازمان های مدنی افغان در پاکستان به قطع حمایت های مالی دولت ها از سازمان های مدنی و سوق دادن آن به سمت دولت ها خبر می دهد، تصمیمی که بدون تردید به دلایل سیاسی و نفوذ هر چه بیشتر در دولت افغانستان در دستور کار قرار گرفته است.

 فاطمه اشرفی، مدیر موسسه حامی ( انجمن حمایت از زنان و کودکان پناهنده) میزبان این نشست دور روزه است و درباره اهداف برگزاری آن می‏گوید:« ایجاد و گسترش همکاری سازمانهای بین المللی و محلی درحوزه پناهندگی، بررسی موانع و چالش‏ها و فرصت‏های بازگشت در داخل افغانستان و میزبانان ( ایران و پاکستان)، بررسی زمینه‌های مناسب برای بهبود وضعیت پناهندگان و پناهجویان در کشورهای میزبان، بهبود شرایط منطقه برای ادامه‌ی پناهندگی و تلاش برای ارائه گزارش‏های کشوری و ایجاد کارگروه‌های تخصصی دولتی، غیردولتی و بین المللی برای بازگشت، بهبود وضعیت، آموزش، بهداشت و تنظیم حمایت‌های زیست محیطی از جمله هداف برگزاری این نشست است.»

 نسل جدید افغان‏های مهاجر، بیگانه با افغانستان

 اما این نشست دو روزه فرصتی بود برای بازگو کردن مشکلات فعالان مدنی و روایتی از تیره و روشن های پیش روی آنها. روایت زندگی در کمپ‏های پاکستان و مشکلاتی که این روزها پناهندگان ایرانی و افغانی با آن مواجه شده اند. «بازگشت»، شاه کلید مشکلات پناهندگان است، آن هم پناهندگانی که بیش از آنکه افغانستان را بشناسند، به ایران و پاکستان و فرهنگ آن خو گرفته اند؛ فارسی افغان‏های ساکن در ایران شبیه فارسی استان‏ها و شهرهایی شده که در آن ساکن شده‏اند و به لهجه یزدی و اصفهانی و مشهدی سلیسس سخن می گویند. افغان های ساکن در پاکستان هم رفته رفته لهجه پشتویی پاکستانی به خود گرفته اند و به این سادگی ها حاضر به ترک پاکستان نیستند؛ هرچند زندگی شان در کمپ های مخصوص پناهندگان شکل گرفته باشد و ورود و خروج از آن منوط به مجوزهای اداری.

 همه داستان از آنجا شروع شده که چشم باز کرده‏اند و مفهوم وطن و خاک را در مهاجرت یافته اند. برخی از فعالان سازمان‏ مدنی افغان این مساله را مطرح می‏کنند که چرا نباید کشورهای میزبانی که سی سال پذیرای پناهندگان ایرانی بوده‏اند، به آنها حق شهروندی دهند و ماجرا را با مساله ارایه حق پناهندگی و شهروندی کشورهای غربی مقایسه می‏کنند. منتقدان این پیشنهاد هم آنها را متوجه آمار و اعداد میلیونی پناهندگاه افغان در دو کشور پاکستان و افعانستان می کنند و مشکلاتی که این دو کشور در حوزه‏های اقتصادی و سیاسی با آن مواجه اند.

 با این همه گفت و گو ختم می‏شود و کماکان سوال اصلی بی‏پاسخ روی میز می‏ماند؛ اینکه تکلیف افعان‏هایی که نمی‏خواهند پاکستان و ایران را به مقصد افغانستان ترک کنند چه می‏شود؟

غیبت سوال برانگیز سفیر افغانستان در نشست

 سفیر افغانستان در ایران خلف وعده کرده و به نشست نیامده است. آرزو غنی از فعالان سازمان های مردم نهاد در افغانستان که تمام این سال‏ها در افغانستان حضور داشته خطاب به سفیر نیامده می‏گوید:«ای کاش آقای سفیر دست کم نیم روزی به ما اختصاص می دادنن و پای صحبت افرادی می‏نشستند که زندگی شان را برای بهبود وضعیت پناهندگان افغان‏ گذاشته‏اند. متاسفانه پولهای زیادی که در این سال ها راهی افغانستان شد به به جای کمک به خدمات اجتماعی صرف تسهیلات نظامی شده است.»

 امیری؛ نماینده سفیر افغانستان به جای او به نشست آمده و درباره دلایل عدم بازگشت افغان ها به ایران ایده‏های تازه‏ای دارد:« افغان‏هایی که در ایران و پاکستان به دنیا می‏آیند، افغانستان را از یاد می‏برند و در همین راستا از دولت ایران می‏خواهیم تا به نهادهای فرهنگی افغان در ایران اجازه فعالیت داده تا این هویت و تصویر روشن از افغانستان هر چه سریعتر شکل بگیرد.»

 او در جایی دیگری از سخنانش به تصویر اشتباهی از افغانستان در رسانه های جهان اشاره دارد و می‏گوید:«زندگی در کابل و هرات و بامایان و مزار شریف و گوشه و کنار افغانستان در جریان است اما مدام رسانه های جهان به جای تبلیغ این جریان زندگی به انتشار اخبار کشت و کار و مرگ و میر و انفجار محدود شده اند، هیچ پناهنده ای با دیدن این تصاویر حاضر به بازگشت نخواهد بود و همه این‏ها از فقدان آگاهی و ارایه تصویر درست در رسانه ناشی می‏شود.»

 او از سوی دیگر خطاب به مسوولان ایران در پروژه بازگشت پناهندگان افغان پیشنهاد می‏دهد که در صورت بازگشت مدارک اقامت پناهچویان باطل نشود اما اسماعیل جعفری، مسئول بین‌الملل اداره کل اتباع خارجی وزارت کشور به شرق می‏گوید:«موضوع ابطال مدارک پس از بازگشت پناهندگان از سوی مقام های ایرانی صحت ندارد.»

 نشست منطقه ای پایان می یابد و قرار است شبکه های دسترسی به اطلاعات در میان سازمان های مدنی ایران؛ پاکستان، افغانستان و نهادهای بین المللی شکل گیرد.

 عکس: صبا طاهریان

 عکس : صبا طاهریان

عکس : صبا طاهریان

نشست منطقه ای سازمانهای غیر دولتی در مسیر سند راه حل های راهبردی برای پناهندگان افغان

نشست منطقه ای سازمانهای غیردولتی

در مسیر سند راه حل های راهبردی برای پناهندگان افغان

 ۱۷-۱۸ فروردین ماه ۱۳۹۲

 تهران

 سند راه حل های راهبردی برای پناهندگان افغان در مورد حمایت از بازگشت داوطلبانه، ادغام مجدد پایدار و مساعدت به کشورهای میزبان که ۱۳ و ۱۴ اردیبهشت ماه سال جاری و طی توافقی چهارجانبه میان سه کشور ایران، افغانستان و پاکستان به تصویب رسید، چارچوب یکپارچه ای برای همکاری میان تمام نقش آفرینان در بهبود زندگی پناهندگان افغان بوده است. در این میان سازمانهای غیر دولتی و بین المللی بعنوان عناصر اصلی در پیشبرد راهبرد های کلان برای ایجاد تغییرات مثبت در وضعیت پناهندگان افغان با کوله باری از تجارب ارزشمند در دو کشور پناهنده پذیر ایران و پاکستان و همچنین افغانستان ؛ نقش غیر قابل انکاری در دستیابی به اهداف مورد نظر در سند راه حل های راهبردی خواهند داشت.

در همین مسیر اولین نشست منطقه ای سازمانهای غیر دولتی محلی و بین المللی که در روزهای ۱۷-۱۸ فروردین ماه ۱۳۹۲ در تهران برگزار می گردد در نظر دارد تا چارچوبی برای افزایش همکاری های پایدار منطقه ای در میان سازمانهایی که در ۳ دهه اخیر دربزرگترین کشورهای پناهنده پذیر دنیا (بیش از ۳ میلیون پناهنده) فعالیت نموده اند را فراهم آورد .

 اهداف کلان مورد نظر در نشست مذکور عبارتند از :

-ایجاد و گسترش همکاری های سازنده و کارآمد میان سازمانهای غیر دولتی و بین المللی درگیر در سند راه حل های راهبردی در منطقه

-فراهم آوردن شرایط و زمینه های لازم برای انعکاس فعالیتها، بیان مسائل ، محدودیت ها و فرصت های موجود برای پیشرفت در مسیر سند را ه حل های راهبردی برای پناهندگان افغان .

-بهره مندی شرکت کنندگان از منابع اطلاعات منطقه ای و تبادل اطلاعات و تجربیات میان آنها

-ایجاد و گسترش شبکه ارتباطی منطقه ای میان سازمانهای محلی و بین المللی فعال در حوزه پناهندگان

-بهره مند شدن شرکت کنندگان از تجربیات حرفه ای سایر شبکه های منطقه ای و بین المللی

همچنین این نشست در نظر دارد تا از طریق جمع آوری دیدگاه و نظرات شرکت کنندگان و تشکیل کارگروه های موضوعی منطبق با سند راه حل های راهبردی ؛ امکان دسترسی به نتایج و دستاوردهای زیر را دنبال نماید :

شناسایی و ایجاد مکانیزم های لازم برای افزایش تعاملات منطقه ای میان سازمانهای غیر دولتی و بین المللی درگیر در سند راه حل های کاربردی برای پناهندگان افغان و کاربردی نمودن اطلاعات و تجربیات موجود در مسیر افزایش بازگشت داوطلبانه پناهندگان افغان ؛ ادغام پایدار در جامعه محلی خود و نیز بهبود وضعیت پناهندگان در کشورهای میزبان .

-ظرفیت سازی برای سازمانهای غیر دولتی محلی از طریق افزایش تعاملات سازنده با سایر سازمانهای بین المللی و منطقه ای

-ایجاد فرایند یکپارچه همکاری و گفتگو میان سازمانهای غیر دولتی و دولت های محلی در کشورهای درگیر در سند .

-شناسایی فرصت ها و موانع فراروی اجرای سند راهبردی در کشورهای درگیر ( ایران ؛ افغانستان و پاکستان )

-راه اندازی شبکه منطقه ای شامل فعالین اجتماعی ، دانشگاهی و نیز سازمانهای غیر دولتی که بصورت تخصصی با موضوع پناهندگان فعالیت می کنند ؛ به منظور تحقق اهداف تعریف شده در سند راهبردی و تعامل در زمینه مسئله پیچیده پناهندگان و مهاجرین افغان است که بیش از ۳ دهه شرایط عمومی منطقه را تحت تاثیر خود قرار داده است

برنامه های عمومی نشست شامل ارائه گزارش های کشوری از پیشرفت سند و نیز تشکیل کارگروهای تخصصی با موضوعیت ۵ حوزه اصلی سند راهبردی شامل حمایت از بازگشت داوطلبانه، دسترسی به سرپناه و خدمات اجتماعی اساسی برای پناهندگان، بهبود و متنوع سازی فرصت های معیشتی و امنیت بیشتر غذایی، حمایت اجتماعی و زیست محیطی از پناهندگان و توسعه ظرفیت سازی مقامات مسئول درگیر کار با پناهندگان خواهد بود.

بخش پایانی این نشست نیز به بحث و تبادل نظر در ارتباط با ایجاد و گسترش شبکه سازمانهای غیر دولتی فعال در زمینه پناهندگان در منطقه اختصاص خواهد داشت.

انجمن حامی در نظر دارد تا شرکت کنندگانی از سازمانهای غیردولتی و بین المللی فعال در حوزه پناهندگان و مهاجرین افغان را از کشورهای افغانستان ؛ ایران ؛ پاکستان و سایر کشورهای علاقه مند گرد هم آورد تا فرصت ایجاد شده ؛ موقعیتی برای دستیابی به اهداف تعریف شده فراهم آورد .