بیانیه کمیسر عالی در ارتباط با روز جهانی پناهنده ۳۰ خرداد ۱۳۹۶

بیانیه کمیسر عالی در ارتباط با روز جهانی پناهنده

روز ۳۰ خرداد ماه، در روز جهانی پناهنده، ما به تاب‌آوری و شجاعت بیش از ۶۵ میلیون نفر که مجبور به فرار از جنگ، آزار و اذیت و خشونت شده‌اند، احترام می‌گذاریم. اما این نیز زمانی است که تقدیر کنیم از آن جوامع و مردمی در سراسر جهان که پناهندگان و جابجاشدگان داخلی را در میان خود پذیرا هستند، برای آن‌ها یک پناهگاه امن فراهم می‌کنند و در مدارس، محل کار و جوامع خود را به روی آن ها باز می‌کنند.

امروزه ما در جهانی زندگی می‌کنیم که در آن عدم اطمینان اغلب فراوان است. بی‌ثباتی اقتصادی، تحولات سیاسی و خشونت در نزدیکی خود ما می‌تواند باعث شود که ما چشم‌ها‌یمان و درب خانه‌هایمان را ببندیم. اما ترس و محرومیت ما را به موقعیتی بهتر نمی‌رسانند؛ بلکه تنها می‌توانند به موانع، بیگانگی و ناامیدی منجر شوند.

زمان آن رسیده است که این مسیر را به جهت بهتر تغییر دهیم.

در جوامع بی‌شماری در سراسر جهان، از جمله در فقیرترین کشورها که میزبان اکثریت قریب به اتفاق پناهندگان جهان می‌باشند، تجار، جوامع مذهبی، معلمان، روزنامه‌نگاران و بسیاری دیگر با یکدیگر متحد هستند تا برای جابجاشدگان پناهگاه تامین کرده و شمول آن‌ها در جوامع خود را تقویت نمایند.

به واسطه فعالیت‌های کمیساریا که اغلب در خط مقدم درگیری‌ها می‌باشد، هر روز شاهد شجاعت، استقامت و درخشندگی پناهندگان هستیم.

آن‌ها با وجود از دست دادن خانه، کار و بعضی اوقات خانواده‌هایشان ناامید نمی‌شوند و راهی برای شروع دوباره پیدا می‌کنند. با تلاش برای تعلق و مشارکت، آن‌ها به سوی همسایگان جدید خود رفته و ارتباطات و فرصت‌های جدید را به دست می‌آورند. تجربه به ما نشان داده که پناهندگان با قرار گرفتن در محیط مناسب همراه خود راه حل‌ها می‌آورند نه مشکلات.

شمول، باز کردن ذهن، قلب و جوامع‌مان به روی پناهندگان، نیازمند یک رویکرد کلی جامعه برای متحد شدن دانش‌آموزان، رهبران تجاری، ورزشکاران، رهبران مذهبی، سیاستمداران و هنرمندان و مشارکت دراین مسئولیت می‌باشد و استقبال از پناهندگان نمی‌تواند به هزینه کمک به دیگران باشد، بلکه باید حمایت از همه کسانی که نیازمند هستند، گسترش داده شود.

نمونه‌های برجسته‌ای از این همبستگی در روستاها، شهرها و کشورهای هر قاره‌ای وجود دارد. به شکل‌های مختلف، بزرگ یا کوچک، جوامع در سراسر جهان #همراه هم با پناهندگان می‌ایستند و به این واقعیت که وقتی مردم با هم همکاری می‌کنند، همه برنده می‌شوند ارج می‌‌نهند.

بنابراین در روز جهانی پناهنده، زمانی که ما در مورد سرنوشت میلیون‌ها نفر که امشب به دلیل جنگ یا آزار و شکنجه نمی‌توانند به خانه‌های خود بازگردند، تأمل می‌کنیم، زمانی است که باید از خود بپرسیم چه کاری می‌توانیم بکنیم برای غلبه بر بی‌تفاوتی یا ترس و پذیرفتن ایده شمول، استقبال از پناهندگان در جوامع خود و مقابله با روایاتی که به دنبال حذف و به حاشیه راندن پناهندگان و دیگر افراد بی‌سرپناه هستند.

هنگامی که ما #همراه هم برای پناهندگان می‌ایستیم، همچنین برای احترام و پذیرش تنوع ایستاده‌ایم. – پایان

رنج کودکان کار مهاجر؛ تقصیرشان چیست که هم کودکند، هم مهاجر، هم کارگر؟

مدیرعامل انجمن حمایت از زنان و کودکان پناهنده در گفتگویی با فهیمه حسن‌میری از خبرآنلاین می‌گوید: آسیب‌پذیری کودکان کار مهاجر و پناهنده، از دیگر کودکان کار بیشتر است.

Ashrafi

فهیمه حسن‌میری: دوازدهم ژوئن، مصادف با ۲۲ خرداد، روز جهانی مبارزه با کار کودکان نامگذاری شده است؛ روزی برای اعتراض به انواع کار کودک؛ چه سخت و سبک و چه در خیابان‌ و کارگاه یا حتی کار خانگی. اما در بین کودکان بی‌پناهی که برای امرار معاش، مجبورند دست‌های کوچک‌شان را برای گرفتن دستمزدهای ناچیز، مقابل کارفرما یا رهگذران بی‌توجه اطراف‌شان دراز کنند، کودکان بی‌پناه‌تری هم هستند که چون در  این خاک متولد نشده‌اند، انواع تحقیرها و توهین‌ها نصیب‌شان می‌شود؛ کودکان مهاجر و پناهنده.

فاطمه اشرفی، مدیرعامل انجمن حمایت از زنان و کودکان پناهنده که سال‌ها تجربه فعالیت برای بهبود وضعیت مهاجران و پناهندگان به ایران را دارد، از وضعیت این کودکان که مجبور به کار می‌شوند می‌گوید؛ از رنجی که متحمل می‌شوند و پناهگاهی که ندارند؛ نه از سوی اجتماع و نه از طرف قوانین.

گفت‌وگوی خبرآنلاین با فاطمه اشرفی، فعال اجتماعی را در ادامه بخوانید.

وقتی حرف از کار کودک می‌شود، یکی از اولین گروه‌هایی که به ذهن می‌رسند کودکان مهاجر هستند. کسانی که در کوچه و خیابان، مترو و سر چهارراه‌ها آن‌ها را می‌بینیم و به نظر می‌رسد به دلیل بیگانه بودن‌شان، در شرایط بدتری نسبت به کودکان کار کشور خودمان قرار دارند. شما که سال‌ها در این زمینه فعالیت کرده‌اید، درباره وضعیت کار کودکان مهاجر و پناهنده توضیح می‌دهید؟

بحث کار کودک را نمی‌توانیم تفکیک کنیم و آن را از نظر ملی، قومی یا زبانی و نژادی تقسیم‌بندی کنیم، این اتفاق برای هر کدام از کودکان با هر ملیتی که باشد ناراحت‌کننده است و باید برای رفع آن بکوشیم؛ اما همانطور که اشاره کردید، بعضی از این کودکان به دلایل مختلف در شرایط بدتری نسبت به دیگر همسالانشان قرار دارند که از بین آنها می‌توان به کودکان کار مهاجر و پناهنده اشاره کرد. بخش قابل توجهی از کودکان کار را جامعه مهاجرین و پناهندگان تشکیل می‌دهند و یکی از دلایلی که آنها در شرایط بدتری قرار دارند این است که از آنجا که با موانع قانونی برای زندگی در کشورمان مواجه هستند و بسیاری از آنها ممکن است اوراق هویتی و اجازه زندگی در ایران نداشته باشند، وقتی در کارگاه‌های کوچک و زیرزمینی مورد انواع خشونت یا تعرض و سوءاستفاده مالی یا جسمی قرار می‌گیرند، از گزارش وضعیتشان به نهادهای قانونی و انتظامی ممانعت می‌کنند تا مورد بازخواست واقع نشوند. از طرف دیگر، نگاه‌های بیگانه‌ستیزی که در بعضی افراد وجود دارد باعث می‌شود این کودکان مورد انواع خشونت‌های کلامی و حتی تحقیرهایی با نگاه و کم‌توجهی و اهانت قرار بگیرند که آنها را سرخورده و ناامید می‌کند.

کودکان کار مهاجر، چه آسیب‌های بیشتری را متحمل می‌شوند؟

کار این کودکان سطوح مختلفی دارد؛ هم بیرون از خانه و هم کارهایی که در خانه ناچارند انجام دهند به صورتی که خیلی از این کودکان در کارگاه‌های خانوادگی کار می‌کنند. این مسائل با کودکان کار ایرانی مشترک است اما یکی از مهمترین پدیده‌هایی که امروز بخصوص در شهرهای بزرگ با آن مواجهیم، کودکانی است که از مرزهای شرقی قاچاق می‌شوند، این بچه‌ها در کودکی مسئولیت و سرپرستی تامین اقتصادی خانواده‌هایشان را برعهده دارند و ممکن است با توجه به فضای نامناسب کشورشان، از طریق روش‌های غیرقانونی وارد ایران شوند، آنها راه‌های سخت و ناهمواری طی می‎‌‎کنند، سوءاستفاده‌های نگران‌کننده‌ای از این بچه‌ها میشود و متاسفانه حتی بعد از رسیدن به ایران، وضعیتشان بهتر نمی‌شود و سوءاستفاده از آنها در ادامه توسط کارفرماها ادامه پیدا می‌کند، متاسفانه می‌بینیم بعضی نهادهای دولتی که متکفل اجرای بخشی از خدمات شهری هستند، خواسته یا ناخواسته در مسیر استثمار این بچه‌ها قرار می‌گیرند.

در این باره مثال می‌زنید؟

سوءاستفاده از این کودکان را می‌توان در مسیر زباله‌گردی و تفکیک زباله دید. وقتی به انتهای این شبکه می‌رسیم می‌بینیم عوامل و کارفرماهایی مسئولیت این کار را به عهده دارند که در شهرداری‌های شهرهای بزرگ جا گرفته‌اند و بدون هر دغدغه‌ای از این بچه‌ها سوءاستفاده می‌کنند، حقوقی به آنها نمی‌پردازند، مواردی گزارش شده که به قطع عضو این کودکان یا ابتلا به بیماری‌های صعب‌العلاج منجر شده.

در سال‌های اخیر وضعیت کودکان مهاجر بهتر شده؟ آنچه از سوی مسئولان گفته می‌شود که این کودکان امکان تحصیل در مدارس را دارند، اجرایی می‌شود یا هنوز هم مشکلاتی وجود دارد؟

بخشی از مشکلات کودکان کار به غفلت‌هایی برمی‌گردد که در سال‌های ۸۳ و ۸۴ وجود داشت و تحصیل کودکان مهاجر در مدارس با مشکلاتی مواجه بود. این مساله باعث شد آنها از چرخه آموزش خارج شوند و به صورت ناگزیر وارد بازار کار شوند. خوشبختانه یکی از جدی‌ترین موانع تحصیل کودکان مهاجر در مدرسه، سال ۹۵ با اصلاحاتی که در قوانین و مقررات اتفاق افتاد و با مصوبه هیات دولت برطرف شد و این کودکان امکان این را پیدا کردند که در مدارس دولتی ثبت‌نام کنند. اما آن محدودیت‌های گذشته که حدود ۱۵ سال وجود داشت، آثار خودش را خواهد داشت که به راحتی و ظرف کوتاه‌مدت نمی‌توانیم این آثار را از بین ببریم و طول می‌کشد که این افراد دوباره سوادآموزی داشته باشند. مهمترین مساله این است که به این کودکان از نظر آموزش و امکانات رفاهی رسیدگی کنیم و آنها را جزو فراموش‌شدگان قرار ندهیم در غیر این صورت باید منتظر آسیب‌های اجتماعی جدی باشیم که چون به آنها وارد شده، ممکن است متعاقبا به جامعه وارد شود. ما در خیلی از مسائل، شکافی را ایجاد کرده‌ایم که باعث شده بسیاری از خانواده‌های مهاجر به دلیل اطمینان از عدم حمایت و حتی برخوردهای خشن به خودشان اجازه نمی‌دهند درخواست کمک داشته باشند. باید جامعه ما با این افراد مهربان‌تر باشد و طبیعتا آنها هم در آینده با جامعه‌ای که به آنها نیکی کرده مهربان خواهند بود.

برای کمتر شدن آسیب‌هایی که در این گفتگو به آنها اشاره کردید، چه کارهایی باید در اولویت قرار بگیرد؟

 خوشبختانه می‌بینیم که از سال ۹۲ به بعد، نگاه به آسیب‌های اجتماعی منطقی‌تر شده، توجه به علت‌ها به جای برخورد با معلول بیشتر شده و اینها اتفاقات خوبی است. در عین حال کارهای زیادی هست که باید انجام شود مانند این که توجه رسانه‌ها بیشتر از گذشته به مبحث کار کودک جلب شود و درباره ممنوعیت کار کودکان زیر ۱۸ سال چه ایرانی، چه افغان و پاکستانی و … اطلاع‌رسانی کنند، مسئولیت اجتماعی و انسانی افراد جامعه را به آنها یادآور شوند تا افراد و بنگاه‌ها خودشان تمایلی در به کار گیری کودکان نداشته باشند. نیاز داریم یک بمباران اطلاعاتی درباره کودکان کار و کار کودک داشته باشیم، در صورت نیاز درباره نهادهای متخلف افشاگری شود، ضعف‌های قانونی در این زمینه نشان داده شود و مسئولان برای برطرف کردن این ضعف‌‌ها وارد کار شوند.

بعضی از مسئولان می‌گویند قوانین حمایتی کافی هستند.

باید کارهای تحقیقی و پژوهشی در این زمینه انجام شود تا نقاط ضعف قوانین مشخص شود، در عین حال اگر می‌گویند قوانین کافی هستند، نظارت بیشتری بر اجرای آنها داشته باشند نه این که به وضوح ببینیم نهادهای دولتی و خصوصی از کودکان بهره‌کشی می‌کنند. همچنین از کارهای مهمی که لازم است انجام شود این است که از نهادهای مدنی بیشتر از گذشته کمک گرفته شود. در عین حال به عنوان یک فعال اجتماعی که سال‌ها با خانواده‌های پناهنده در ارتباط بوده‌ام از مسئولان تقاضا دارم تفکیک‌های غیرمنصفانه در بهره‌مندی از خدمات و امکانات شهری را حذف کنند، خدمات مشاوره‌ای، حمایتی، بهداشتی و سلامتی را از کودکانی که نیازمند هستند دریغ نکنند و به آنها فارغ از ملیت نگاه کنند. ما الان قوانینی درباره مهاجران داریم که نیازمند به روزرسانی و اصلاح است تا از این افراد حمایت‌های بیشتری انجام شود. وقتی کودکان کار مهاجر در معرض آسیب‌های اجتماعی قرار می‌گیرند از کمترین حمایت‌های اجتماعی برخوردارند و جداسازی‌هایی که در دریافت خدمات اجتماعی وجود دارد باعث می‌شود بخش زیادی از این بچه‌ها از دریافت خدمات لازم محروم بمانند در حالی که آنها گناه و تقصیری در مهاجر بودنشان ندارند، فقط کودکانی هستند که باید کودکی کنند و مورد حمایت باشند.

بازدید نمایندگان کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل متحد از مرکز جامع خدمات اجتماعی انجمن حامی در قم

نمایندگان کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل متحد روز یک‌شنبه ۷ خرداد ۱۳۹۶ از مرکز جامع خدمات اجتماعی برای پناهندگان افغانستانی انجمن حامی در قم بازدید کردند. در این جلسه ابتدا سرکار خانم اشرفی گزارشی از نحوه‌ی تشکیل مرکز جامع قم ارائه دادند و شرحی از خدماتی که مرکز در اختیار جامعه‌ی پناهندگان و مهاجرین قرار می‌دهد دادند.

پس از ایشان خانم غلامی به تشریح پروژه‌های تصویب‌شده پرداختند و آمار افراد و جوامع محلی که در اجرای طرح تحت آموزش قرار گرفته‌اند را در اختیار بازدیدکنندگان گذاشتند.

photo_2017-05-31_11-17-48

در حاشیه‌ی این دیدار بازدیدکنندگان از کارگاه آموزش حقوق خانواده بازدید کردند. در کارگاه آموزشی حقوق خانواده موضوع حقوق زوجین در عقد نکاح و شروط ضمن عقد، مطابق با قوانین موضوعه‌ی ایران، افغانستان و قانون احوال شخصیه‌ی شیعیان توسط دکتر همتی، حقوقدان و مدرس جامعه‌ی المصطفی تشریح و آموزش داده میشود. در این کارگاه زنان جوان و دختران دانشجو شرکت کردند.

photo_2017-05-31_11-19-29

کارگاه آموزشی مهارت‌های زندگی با موضوع ارتباط مؤثر و مهارت نه گفتن، ویژه‌ی نوجوانان، نیز روز یک‌شنبه ۷خرداد در انجمن حامی قم برگزار شد. در این کارگاه  آقای عبداللهی مشاور و مدرس مرکز جامع حامی قم با اجرای ورزش و تمرین، نحوه‌ی تقویت مهارت‌های نوجوانان را آموزش داد.

photo_2017-06-06_13-45-07

نمایندگان کمیساریای عالی پناهندگان از این کارگاه نیز بازدید کرده و با جمعی از نوجوانان به گفتگو پرداختند.

کارگاه آموزشی بهداشت خانواده نیز روز یک‌شنبه ویژه‌ی خانواده‌های اتباع و مهاجر قم با تدریس خانم محمدی کارشناس ارشد مامایی برگزار شد. میهمانان مرکز جامع خدمات قم از این کارگاه آموزشی نیز بازدید و با مدرس کارگاه در خصوص الویت‌های آموزش بهداشت و نیاز جامعه‌ی مخاطب گفتگو کردند.

جلسه‌ی مشاوره‌ی روانشناسی مرکز جامع نیز همانند گذشته، روز یک‌شنبه در انجمن حامی قم دایر است.

همچنین تعداد ٣٠ بن کارت رفاه بین خانواده‌های اتباع توزیع شد.

photo_2017-06-06_13-44-34

دانش‌آموزان افغانستانی بدون کارت اقامت به دفاتر کفالت مراجعه کنند

به نقل از خبرگزاری فارس واحد افغانستان معاون مرکز امور بین‌الملل و مدارس خارج از کشور وزارت آموزش‌وپرورش ایران گفت: دانش‌آموزان افغانستانی که کارت اقامت ندارند باید به دفاتر کفالت وزارت کشور ایران مراجعه و کارت هویت را دریافت و برای ثبت‌نام به آموزش‌وپرورش ارائه دهند.

MG_6450

به گزارش خبرنگار سایت افغانستان خبرگزاری فارس، «سید علی حسینی» معاون مرکز امور بین‌الملل و مدارس خارج از کشور وزارت آموزش‌وپرورش ایران در رابطه با ثبت‌نام دانش‌آموزان اتباع در مدارس کشور اظهار کرد: دانش آموزان اتباعی که سال‌های گذشته در مدارس ثبت‌نام شده‌اند امسال نیز ثبت‌نام خواهند شد و مدارس موظفند از آن‌ها به روال سابق برای سال تحصیلی ۹۷ ــ ۹۶ ثبت‌نام کنند.

وی افزود: برای ثبت‌نام دانش‌آموزان جدید هنوز با وزارت کشور ایران دستورالعملی مبادله نکرده‌ایم اما پیش‌بینی می‌‌شود مشکلی در این رابطه وجود نداشته باشد و از دانش‌آموزان اتباع که عمده آن‌ها افغانستانی هستند، ثبت‌نام داشته باشیم.

شیوه‌نامه ثبت‌نام  دانش‌آموزان در سال تحصیلی جدید

معاون مرکز امور بین‌الملل و مدارس خارج از کشور ایران گفت: شیوه‌نامه ثبت‌نام این دانش‌آموزان در سال تحصیلی ۹۷ ــ ۹۶ با تغییرات چندانی همراه نخواهد بود. سال‌های گذشته در بحث ثبت‌نام این دانش‌آموزان چند تغییر اساسی داشتیم که در این شیوه‌نامه اعمال شده است.

حسینی عنوان کرد: دانش‌آموزان افغانستانی در ۲۵ هزار مدرسه کشور تحصیل می‌کنند، هم‌اکنون ۳۹۸ هزار دانش‌آموز اتباع خارجی در مدارس ایران حضور دارند که اغلب آنها افغانستانی هستند.

مراجعه دانش‌آموزانی که کارت اقامت ندارند به دفاتر کفالت 

وی افزود: دانش‌آموزان افغانستانی که کارت اقامت ندارند باید به دفاتر کفالت وزارت کشور ایران مراجعه کرده و کارت هویت را دریافت و برای ثبت‌نام به آموزش‌وپرورش ارائه دهند.

به گزارش تسنیم، دو سال پیش فرمان رهبر معظم انقلاب مبنی بر ایجاد فرصت تحصیل برای تمام دانش‌آموزان افغانستانی حتی آن‌ها که دارای مدارک هویتی و اقامتی نیستند، صادر شد. همچنین سال گذشته طبق مصوبه هیئت وزیران ثبت‌نام دانش‌آموزان افغانستانی در مدارس کشور رایگان اعلام شد.

دستورالعمل ثبت‌نام برای ثبت‌نام دانش‌آموزان اتباع خارجی

در دستورالعمل ثبت‌نام برای ثبت‌نام دانش‌آموزان اتباع خارجی در سال تحصیلی ۹۷ ــ ۹۶ آمده است: در این رابطه باید براساس شیوه‌نامه ۲۳ تیر ۱۳۹۵ اقدام شود و هر گونه تغییر و اصلاح از سوی مرکز امور بین‌الملل و مدارس خارج از کشور اعلام می‌شود.

همچنین به‌منظور پوشش کامل تحصیلی افراد لازم‌التعلیم فاقد مدارک هویتی لازم که از نظر سنی امکان تحصیل در نظام آموزش رسمی کشور را دارند، به‌ استناد مصوبه هیئت وزیران و نامه معاون اول رئیس‌جمهور در تاریخ دوم اسفند‌ ۱۳۹۵ با ارائه کارت حمایت تحصیلی صادرشده از سوی وزارت کشور  ایران (فرمانداری‌ها) ثبت‌نام از‌ آن‌ها انجام می‌شود.